اسراء سۈرىسى — ئايەت 12

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ﴿آيَتَيْنِ﴾: ئىككى ئالامەت، ئىككى دەلىل.
• ﴿فَمَحَوْنَا﴾: ئۆچۈردۇق، يوقالتتۇق، ئۈن-سىز قىلدۇق.
• ﴿مُبْصِرَةً﴾: يورۇق، كۆرۈنۈشلۈك، ئۇنىڭ بىلەن نەرسىلەر كۆرۈنىدىغان.
• ﴿لِتَبْتَغُوا﴾: ئىزدىشىڭلار ئۈچۈن، تەلەپ قىلىشىڭلار ئۈچۈن.
• ﴿فَضْلًا﴾: ئاللاھنىڭ پەزلى، رىزىق-نېمەت.
• ﴿فَصَّلْنَاهُ تَفْصِيلًا﴾: ئېنىق بايان قىلدۇق، تەپسىلىي چۈشەندۈردۇق.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا كېچە بىلەن كۈندۈزنى ئۆزىنىڭ بىرلىكىگە ۋە قۇدرىتىگە دەلالەت قىلىدىغان ئىككى ئالامەت قىلىپ ياراتتى. ئۇلارنىڭ ئۇزۇن-قىسقىلىقى، ئىسسىق-سوغۇقلىقى ۋە بىر-بىرىنى ئەگىشىپ كېلىشىدە چوڭقۇر ھېكمەتلەر بار. ئاللاھ كېچىنىڭ ئالامىتىنى — يەنى ئاينىڭ يورۇقىنى — ئۆچۈرۈپ، كېچىنى قاراڭغۇ قىلدى، تاكى ئىنسانلار ئارام ئېلىپ، ياتاققا يېتىپ راھەتلىنىشى ئۈچۈن. كۈندۈزنىڭ ئالامىتىنى — يەنى قۇياشنى — يورۇق ۋە ئوچۇق قىلدى، تاكى ئىنسانلار ئۇنىڭ يورۇقىدا نەرسىلەرنى كۆرۈپ، ئاللاھ بەرگەن رىزىقنى ئىزدەپ، كۈنلۈك تۇرمۇشىنىڭ ئىشلىرىنى قىلىشى ئۈچۈن. شۇنداقلا، كېچە بىلەن كۈندۈزنىڭ ئالمىشىپ تۇرۇشى ئارقىلىق يىللارنىڭ سانىنى، ئايلار، كۈنلەر ۋە سائەتلەرنىڭ ھېسابىنى بىلىشى ئۈچۈن. بۇ ئارقىلىق ئىنسانلار ئۆزلىرىنىڭ دىنىي ۋە دۇنيەۋى ئىشلىرىنى تەرتىپكە سېلىپ، ناماز ۋاقىتلىرى، روزا تۇتۇش، ھەج قىلىش قاتارلىق ئىبادەتلەرنىڭ ۋاقتىنى ئېنىقلايدۇ. ئەگەر ئاللاھ قۇياش بىلەن ئاينى يارىتىلغان ھالىتىدە قويۇپ قويغان بولسا، كېچە بىلەن كۈندۈز ئايرىلمايتتى، روزا تۇتقۇچىنىڭ ئىپتار ۋاقتى، ھەج ۋاقتى قاتارلىقلار بېكىتىلمەيتتى. ئاللاھ ھەممە نەرسىنى ئېنىق ۋە تەپسىلىي بايان قىلدى، ھەقنى باتىلدىن، توغرىنى خاتادىن ئايرىش ئۈچۈن.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئاللاھنىڭ ھەر بىر يارىتىشىدا چەكسىز ھېكمەت ۋە مەرھەمەت بار. كېچە-كۈندۈزنىڭ ئالمىشىشى ئاللاھنىڭ بىرلىكىنىڭ ۋە قۇدرىتىنىڭ روشەن دەلىلىدۇر. ئىنسان ئۆز ھاياتىنى بۇ ئالامەتلەرگە قاراپ تەرتىپكە سېلىپ، ۋاقىتنىڭ قەدرىنى بىلىپ، ئاللاھقا شۈكۈر قىلىشى، ئۇنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىنى ئىزدەپ، ئىبادەت ۋە ياخشى ئەمەللەر بىلەن ئۆزىنى زىننەتلىشى كېرەك. ئاللاھ ھەممە ئىشنى ئېنىق بايان قىلغان، شۇڭا بىز ئۇنىڭ كىتابىنى چىن دىلىمىزدىن ئوقۇپ، ئۇنىڭ ھىدايىتىگە ئەمەل قىلايلى.