Аль-Исра сүрөсү — Аят 16

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مُتْرَفِيهَا — «мутрафин»: байлыкка, ырахатка батып, акыйкаттан алыстап кеткен адамдар; нээматка эришип, текеберленгендер.
• فَفَسَقُوا — «фафасаку»: Аллахтын буйругунан чыгып, күнөөгө батып, баш ийбей кетишти.
• فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ — «фахакка алайха ал-кавл»: аларга азап жөнүндөгү сөз (өкүм) тагылды, башкача айтканда, азапка татыктуу болушту.
• فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا — «фадаммарнаха тадмираан»: аларды жана алардын шаарын толук кыйратып, жок кылдык.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта өзүнүн адилет өкүмүнүн бир мыйзамын баяндайт: качан бир шаардын эли залымдыкка, күнөөгө жана акыйкаттан баш тартууга батып кетсе, Аллах аларды жок кылууну каалайт. Ошондо Аллах ал шаардагы байлыкка, ырахатка батып, текеберленген, бийлик жана дөөлөт ээлерине жакшылыкка, тообо кылууга, жалгыз Аллахка ибадат кылууга жана пайгамбарларга ишенүүгө буйрук кылат. Бирок алар бул буйрукту аткарбастан, тескерисинче, күнөөгө жана баш ийбестикке киришет. Натыйжада аларга азап жөнүндөгү өкүм тагылат да, Аллах аларды жана алардын шаарын толук кыйратып, таптакыр жок кылат.

Бул жерде маанилүү нерсе — Аллах адамдарды сынап, аларга туура жолду көрсөтүү үчүн буйрук берет. Бирок алар өздөрүнүн эрки менен күнөөгө барышат. Ошондо адилет өкүм ишке ашат. Байлык жана ырахат адамды Аллахтан алыстатпашы керек, тескерисинче, ал нээматтарга шүгүр кылып, жакшылыкка жумшашы керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адилеттүү жана эч кимге залымдык кылбайт; азап адамдар өздөрү күнөөгө батып, акыйкаттан баш тарткандан кийин гана келет.
• Байлык, дөөлөт жана бийлик — бул сыноо. Алар адамды текеберленүүгө эмес, жакшылыкка жана шүгүр кылууга жетелеши керек.
• Аллахтын буйругун аткарбоо жана пайгамбарларды жалганга чыгаруу — катуу азапка алып барат.
• Тарыхтагы кыйраган шаарлар жана элдер бизге эскертүү; алардын акыбети бизге сабак болушу керек.
• Тообо кылууга жана Аллахка кайтууга дайыма мүмкүнчүлүк бар; азап алар акыркы чечкиндүү түрдө баш тартканга чейин кечиктирилет.
• Ислам — бул адилеттик, жакшылык жана акыйкат дини; ал адамды текеберленүүдөн сактап, жаратуучусуна баш ийүүгө чакырат.