İsra surəsi — Ayə 16

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• مُتْرَفِينَ (mütrəfin): Nemətlər içində üzən, dünya ləzzətlərinə qapılıb Allaha itaətdən uzaqlaşan varlı və imtiyazlı şəxslər.
• فَفَسَقُوا (fəsəqu): Allaha itaətdən çıxdılar, günaha batdılar, asi oldular.
• حَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ (həqqa əleyhəl-qövl): Onlar barəsində əzab hökmü vacib və qəti oldu.
• دَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا (dəmmərnahə tədmiran): Onları və içindəkiləri tamamilə məhv etdik, kökünü kəsdik.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah buyurur ki, əgər bir məmləkətin əhalisi zülmə, haqsızlığa və günaha bataraq həddi aşarsa və Biz onları məhv etmək istəsək, əvvəlcə o yurdun nemət içində yaşayan, dünya rahatlığına aldanmış imtiyazlı şəxslərinə Allaha itaət etməyi, yalnız Ona ibadət etməyi və peyğəmbərlərinə iman gətirməyi əmr edirik. Lakin onlar bu əmri yerinə yetirmir, əksinə, Allaha asi olur, haqq yoldan çıxır və özləri ilə birlikdə camaatı da azğınlığa sürükləyirlər. Belə olduqda onlar barəsində əzab hökmü qətiləşir və Biz o yurdun əhalisini tamamilə, kökünü kəsəcək şəkildə məhv edirik.

Bu ayə bizə çox mühüm bir həqiqəti öyrədir: Allah heç bir cəmiyyəti əvvəlcə xəbərdarlıq etmədən, haqqı onlara göstərmədən məhv etməz. Onların içində ən imtiyazlı, ən varlı, ən nüfuzlu şəxslərinə haqq yol göstərilir; əgər onlar haqqı qəbul edib yaxşılığa yönəlsəydilər, bütün cəmiyyət onların ardınca xeyirə gedərdi. Amma onlar nemətlərə aldanıb təkəbbür göstərir, haqqa arxa çevirir və cəmiyyəti də özləri ilə birlikdə uçuruma aparırlar. Nəticədə Allahın əzabı onları haqlı olaraq haqq edir və onlar tamamilə məhv olurlar.

Ey insan! Bil ki, sənə verilən hər bir nemət — sağlamlıq, var-dövlət, mövqe, elm — hamısı Allahın sənə bir imtahanıdır. Bu nemətlər səni Allaha yaxınlaşdırırsa, xoşbəxtsən; yoxsa, səni qürura, asiliyə və haqdan uzaqlaşmağa aparırsa, bu, böyük bir təhlükədir. Tarix boyu neçə-neçə qüdrətli cəmiyyətlər, saraylar, şəhərlər məhz bu səbəbdən yerlə-yeksan olmuşdur. Onların xarabalıqları bu gün də bizə dərs verir.

Gəlin bu ayədən ibrət götürək: nemətlərə şükr edək, Allaha itaətdən ayrılmayAQ, haqqa tabe olaq və ətrafımızdakılara da yaxşılığı tövsiyə edək. Unutmayaq ki, Allahın rəhməti genişdir, tövbə qapısı açıqdır; haqqa dönən üçün ümid hər zaman var. Allah bizləri itaətkar qullarından etsin və bizi haqdan ayırmasın. Amin.