Sure İsrâ — Ayet 16

Kelime Anlamları:

• مُتْرَفِيهَا (Mutrafîhâ): O beldenin şımarık, nimet ve refah içinde yüzen ileri gelenleri, önde gelen zenginleri.
• فَفَسَقُوا (Fe-fesekû): Emirden çıkıp günaha daldılar, itaatten ayrılıp isyan ettiler.
• فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ (Fe-hakka aleyhâl-kavl): Azap sözü, ilahî hüküm ve ceza onlara kesinleşti, hak oldu.
• فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا (Fe-demmernâhâ tedmîran): Onları kökünden söküp atan, hiçbir iz bırakmayan tam bir helak ile yok ettik.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, kendisine isyan eden ve zulümde direnen toplumların akıbetini haber vererek bizlere evrensel bir ilahî yasa sunmaktadır. Allah Teâlâ bir beldeyi helak etmeyi dilediğinde, önce o beldenin ileri gelenlerine, nimet ve refah içinde yaşayan şımarık zenginlerine emrini ulaştırır. Onları doğru yola, tevhid inancına, peygamberlere iman etmeye ve itaat etmeye çağırır. Ancak bu mutrafîler, yani nimetin şımarttığı kimseler, Allah'ın emrine kulak vermezler; bilakis büyüklük taslayarak isyan ederler, günaha dalarlar ve peygamberleri yalanlarlar.

İşte bu noktada o belde üzerine azap sözü kesinleşir. Çünkü onlara uyarı ulaşmış, delil tamamlanmış, ancak onlar bile bile hakka sırt çevirmişlerdir. Artık ilahî adalet tecelli eder ve Allah o beldeyi öyle bir helak ile yok eder ki, geriye hiçbir şey kalmaz; evleri, barkları, servetleri, her şeyleri yerle bir olur.

Bu âyet bizlere çok önemli bir ders vermektedir: Toplumların çöküşü, çoğu zaman içlerindeki şımarık ve azgın ileri gelenlerin isyanıyla başlar. Nimet, insanı şımartıp Allah'ı unutturduğunda, o toplumun sonu yaklaşmış demektir. Ancak Allah'ın rahmeti geniştir; O, kullarını helak etmekte acele etmez, önce uyarır, fırsat tanır. Kim bu uyarılara kulak verir, tövbe eder ve doğru yola dönerse, Allah onu affeder ve azaptan korur.

Sevgili kardeşim, bu âyetten alacağımız en büyük hisse şudur: Nimetlerin kıymetini bilelim, şımarıp azmayalım. Allah'ın emirlerine uyalım, yasaklarından kaçınalım. Zira Allah'ın azabı çok şiddetlidir, ancak O'nun rahmeti de çok geniştir. Bizler, bu ilahî uyarıyı duyan ve iman eden kullar olarak, Allah'a sığınmalı, O'na itaat etmeli ve O'nun rızasını kazanmaya çalışmalıyız. Unutmayalım ki, Allah'ın yardımı, O'na itaat edenlerle beraberdir.