Isro surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• مُتْرَفِيهَا — boylik va ne'matlar ichida erkalab o'sgan, farovon hayot kechirgan kishilari.
• فَفَسَقُوا — to'g'ri yo'ldan chiqib, itoatdan bosh tortdilar va gunohlarga berildilar.
• فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ — ularga azob va halokat haqidagi hukm vojib bo'ldi, ya'ni Allohning va'dasi ustidan tushdi.
• فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا — ularni butunlay yo'q qildik, tubdan qirib tashladik.

Tafsir:

Qachonki Biz bir qishloq yoki shahar ahlini, ularning zulm va gunohlari tufayli halok etishni iroda qilsak, avval o'sha joydagi farovon hayot kechirgan, ne'matlar ichida yashagan boshliqlariga buyruq beramiz — ularni to'g'ri yo'lga, Allohga ibodat qilishga, Uning yagonaligini tan olishga va elchilariga imon keltirishga chaqiramiz. Qolgan xalq esa ularga ergashuvchidir. Ammo ular bu buyruqqa bo'ysunmaydilar, aksincha, itoatdan chiqib, gunoh va fisq-fasodni kuchaytiradilar. Shunda ularga azob-uqobat haqidagi so'zimiz vojib bo'ladi — ya'ni halokat haqidagi hukm tasdiqlanadi. So'ngra Biz ularni butunlay yo'q qilamiz, hech kimni qoldirmay, tubdan qirib tashlaymiz. Bu — ularning o'z qilmishlarining oqibatidir.

Foydalar:

• Alloh taolo hech bir qavmni zulmsiz va ogohlantirishsiz halok qilmaydi. U avval ularga da'vat yetkazadi, keyin hukm chiqaradi. Bu Allohning adolati va rahmatining belgisidir.
• Boylik va farovonlik insonni mag'rurlikka olib borib, Allohning buyrug'idan yuz o'girishiga sabab bo'lmasligi kerak. Ne'mat sinovdir, imtihondir.
• Jamiyatning halokati ko'pincha uning yuqori tabaqasi — boylar va rahbarlarning buzilishidan boshlanadi. Shuning uchun har bir inson o'z mas'uliyatini his qilishi lozim.
• Gunoh va itoatsizlik oxir-oqibat halokatga olib boradi, ammo tavba va to'g'ri yo'lga qaytish esa najotdir. Allohning rahmati keng, lekin Uning azobi ham qattiqdir.