Аль-Исра сүрәсе — Аять 44

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Тәсбих – Аллаһны барлык кимчелекләрдән ару дип белдерү, аны пакъләү.
• Бихәмдиһи – Аллаһны мактап, аңа шөкер итеп тәсбих әйтү.
• Лә тәфкәһүн – сез аңламыйсыз, фәһемләмисез.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә үзенең олугълыгын һәм кодрәтен белдереп әйтә: Җиде кат күкләр, Җир һәм аларда булган барлык мәхлукатлар – фәрештәләр, кешеләр, җеннәр һәм башкалар – Аллаһны һәр кимчелектән пакълиләр, аңа тәсбих әйтәләр. Моннан тыш, бу дөньяда бер генә нәрсә дә юк – ул тере булсынмы, үләксә булсынмы, хәтта ишек тавышына кадәр – мәгәр Аллаһны мактап, аңа дан укып тәсбих әйтмичә калмый. Барлык нәрсәләр үз телләре белән Аллаһның олугълыгын танып, аны пакъләп торалар.

Ләкин сез, ий кешеләр, бу тәсбихне аңламыйсыз, чөнки ул сезнең телдә түгел, ә без аңламаган башка бер рәвештә була. Сез үзегезнең телегездә тәсбих әйтүчеләрне генә ишетеп аңлый аласыз. Әмма Аллаһның барлык мәхлукаты – агачлар, ташлар, хайваннар, кошлар – барысы да Аллаһны тәсбих итәләр, ләкин без моны сизмибез һәм аңламыйбыз.

Аллаһы Тәгалә – бик йомшак, рәхимле, ул бәндәләренә ашыгыч рәвештә җәза бирми. Ул – гөнаһлы бәндәләренә тәүбә итү мөмкинлеге бирүче, аларны гафу итүче. Әгәр ул теләсә, бер генә мәхлукатның да тәсбихен ишетмәс идек, ләкин ул безгә мөһләт бирә, тәүбә итү юлын ача.

Аятьтән алынган файдалар:

• Барлык галәм – күкләр, Җир һәм алардагы һәр нәрсә – Аллаһны тәсбих итә, димәк, без дә аларга кушылып, Аллаһны еш искә алырга, аны мактап тәсбих әйтергә тиешбез.
• Кеше үзен галәмнән өстен куярга тиеш түгел, чөнки хәтта кечкенә бер мәхлукат та Аллаһны таный һәм аңа буйсына.
• Аллаһның йомшаклыгы һәм гафу итүчәнлеге безгә өмет бирә – гөнаһлардан тәүбә итеп, Аллаһның рәхмәтенә ирешергә мөмкин.
• Бу аять безне тәкәбберлектән сакларга өйрәтә, чөнки без башка мәхлукатларның тәсбихен аңламыйбыз икән, димәк, безнең белемебез чикле, һәм без Аллаһның кодрәте каршында бәндәлек итәргә тиешбез.