سوره اسراء — آیه 60

## تفسیر آیه ۶۰ سوره اسراء

### معانی کلمات:

• أَحَاطَ بِالنَّاسِ: خداوند به همه مردم احاطه کامل دارد؛ یعنی علم و قدرت او بر همه چیز و همه کس احاطه دارد.
• الرُّؤْيَا: خواب یا آنچه در بیداری دیده میشود؛ در اینجا اشاره به معراج پیامبر (ص) است.
• فِتْنَةً: آزمایش و امتحان.
• الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ: درخت زقوم که در قرآن به آن اشاره شده و در آتش جهنم میروید.
• طُغْيَانًا: سرکشی، تجاوز از حد و گردنکشی.

### تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور زمانی را که به تو گفتیم: پروردگار تو بر همه مردم احاطه کامل دارد؛ علم او به همه چیز احاطه دارد و قدرت او بر همه کس چیره است. او تو را از شر دشمنانت حفظ میکند و هیچ کس نمیتواند به تو آسیبی برساند، پس با خیال راحت رسالت خود را ابلاغ کن و از هیچ کس نترس.

ما آنچه را که در شب معراج به تو نشان دادیم - از عجایب آسمانها و دیدار با پیامبران و مشاهدات شگفتانگیز - تنها برای آزمایش مردم قرار دادیم تا مؤمنان واقعی از منافقان و کافران جدا شوند. برخی با دیدن این معجزه بزرگ ایمان آوردند و برخی آن را انکار کردند و به استهزا پرداختند.

همچنین درخت زقوم که در قرآن از آن یاد شده و در آتش جهنم میروید، وسیله آزمایش مردم قرار دادیم. وقتی مشرکان شنیدند که درختی در آتش میروید، به تمسخر گفتند: چگونه ممکن است درختی در آتش بروید؟ آتش درخت را میسوزاند! و این سخن را دلیل بر دروغگویی پیامبر (ص) پنداشتند، در حالی که خداوند قادر است هر کاری را انجام دهد.

ما مشرکان را با انواع عذابها و هشدارها میترسانیم، اما این تهدیدها و هشدارها چیزی جز سرکشی و طغیان بیشتر برای آنان به ارمغان نمیآورد و بر کفر و ضلالت خود میافزایند.

### فواید و درسهای آیه:

1. ایمان به علم و قدرت مطلق خداوند: خداوند بر همه چیز احاطه دارد و هیچ کاری بدون اراده او انجام نمیشود. این باور، آرامش و اطمینان را در دل مؤمن ایجاد میکند.
2. آزمایشهای الهی: خداوند بندگان خود را با وسایل مختلف آزمایش میکند تا صبر و ایمان آنان روشن شود. این آزمایشها نه برای شناخت خداوند (که او همه چیز را میداند)، بلکه برای تربیت و تکامل انسانهاست.
3. پایداری در برابر استهزاء دشمنان: مشرکان همواره حقایق الهی را به سخره میگرفتند، اما پیامبر (ص) با استقامت و توکل بر خدا به رسالت خود ادامه داد. ما نیز باید در برابر تمسخر مخالفان، صبور باشیم و به راه خود ادامه دهیم.
4. قرآن، معجزهای جاودان: معجزات پیامبران گذشته محدود به زمان خودشان بود، اما قرآن و اخبار غیبی آن، معجزهای جاودان است که در هر عصر و زمانی برای انسانها قابل مشاهده و تفکر است.
5. هشدار درباره عاقبت طغیان: سرکشی و تکبر در برابر حق، انسان را به ورطه هلاکت میکشاند و هیچ تهدید و هشداری در دل چنین افرادی اثر نمیکند، مگر اینکه خود بخواهند و به سوی خدا بازگردند.