سوره کهف — آیه 19

## معانی واژگان

• بَعَثْنَاهُمْ: آنان را بیدار کردیم و از خواب برانگیختیم.
• لِیَتَسَاءَلُوا: تا از یکدیگر بپرسند.
• لَبِثْتُمْ: چقدر درنگ کردید و ماندید.
• وَرِقِکُمْ: سکههای نقرهای شما.
• أَزْکَىٰ طَعَامًا: پاکیزهترین و حلالترین غذا.
• وَلْیَتَلَطَّفْ: باید با نرمی و مدارا رفتار کند و در کار خود هوشیار و زیرک باشد.
• لَا یُشْعِرَنَّ: نباید هیچکس را آگاه کند و باخبر سازد.

## تفسیر آیه

همانگونه که آنان را برای مدتی طولانی در خواب فرو بردیم و در دل غار حفظ کردیم، به همان قدرتِ شگفت، آنان را بیدار کردیم تا از یکدیگر بپرسند و از حال خود آگاه شوند. یکی از آنان پرسید: «چه مدت در خواب ماندهاید؟» برخی پاسخ دادند: «یک روز یا بخشی از یک روز.» اما چون نتوانستند مدت دقیق را تشخیص دهند، عدهای دیگر گفتند: «پروردگار شما به مدت ماندن شما داناتر است؛ پس این بحث را رها کنید و به کاری بپردازید که برایتان ضروری است.»

آنان تصمیم گرفتند یکی از خود را با سکههای نقرهای که همراه داشتند به شهر بفرستند تا بهترین و پاکیزهترین غذا را بیابد و برایشان روزی تهیه کند. به او سفارش کردند که در رفتوآمد و خرید، نرمی و زیرکی به خرج دهد و به گونهای رفتار کند که هیچکس از جایگاهشان آگاه نشود و آنان را نشناسد؛ زیرا میترسیدند که اگر مردم شهر از حالشان باخبر شوند، آنان را مجبور به بازگشت به زندگی پیشین کنند یا به آنان آسیب برسانند.

## فواید و پیامهای آیه

1. توکل بر خدا همراه با تدبیر: آنان پس از بیداری، به جای سرگردانی و ناامیدی، با مشورت و برنامهریزی، یک نفر را برای تأمین نیازهایشان فرستادند. این نشان میدهد که توکل بر خدا به معنای دست کشیدن از تدبیر نیست؛ بلکه باید با اعتماد به خدا، اسباب را نیز فراهم کرد.
2. اهمیت پاکیزگی و حلال در روزی: آنان به دنبال غذای پاک و حلال بودند و به کسی سفارش کردند که بهترین و پاکیزهترین خوراک را انتخاب کند. این درس بزرگی است که مسلمان باید در کسب و مصرف روزی، حلال و پاکیزگی را در نظر بگیرد.
3. حفظ حریم و پرهیز از خودنمایی: آنان از اینکه کسی از وضعشان آگاه شود، بیم داشتند و به همین دلیل سفارش به پنهانکاری و نرمی در رفتار کردند. این میآموزد که در شرایط حساس، باید هوشیار بود و از افشای اسرار و موقعیتهای آسیبپذیر پرهیز کرد.
4. علم را به خدا واگذار کردن: وقتی نتوانستند مدت خواب خود را تعیین کنند، به جای اصرار بر نظر خود، علم آن را به خدا واگذار کردند. این درس فروتنی در برابر علم الهی و پرهیز از جدالهای بیحاصل است.
5. همدلی و مشورت: آنان با یکدیگر به گفتوگو و مشورت پرداختند و تصمیم جمعی گرفتند. این نشان میدهد که در کارها، مشورت با دیگران و همفکری، راهگشا و مایه برکت است.