Sure Kehf — Ayet 19

Kelime Anlamları:

• Ba'snâhum (بعثناهم): Onları uyandırdık, dirilttik.
• Yetesâelû (يتساءلوا): Birbirlerine soru sorsunlar.
• Lebistüm (لبثتم): Ne kadar kaldınız, ne kadar süre geçirdiniz.
• Verik (ورق): Gümüş para, akçe.
• Ezkâ (أزكى): En helal, en temiz, en hoş.
• Yetelattaf (يتلطف): Yumuşak ve akıllıca davransın, gizlice ve incelikle hareket etsin.
• Yuş'ırenne (يشعرن): Hissettirmesin, bilgilendirmesin, sezdirmesin.

Tefsir:

Yüce Allah, bu âyet-i kerimede Ashâb-ı Kehf'in uyandırılışını bizlere haber veriyor. Onları nasıl o uzun uykuya daldırdıysa, aynı kudretle ve hikmetle o uykudan uyandırdı. Bu uyanışın bir hikmeti de, birbirlerine hallerini sormaları ve yaşadıkları bu olağanüstü durumu idrak etmeleriydi.

İçlerinden biri, uykuya daldıkları sürenin ne kadar olduğunu merak ederek sordu: "Ne kadar kaldınız?" Kimisi, güneşin doğuşundan batışına kadar geçen süreyi hesap ederek "Bir gün ya da bir günün bir kısmı kadar kaldık" dedi. Zira onlar sabah erkenden mağaraya girmiş, akşam üzeri uyandırılmışlardı. Ancak bazıları bu sürenin daha uzun olduğunu hissetti ve derin bir iman ve teslimiyetle şöyle dediler: "Ne kadar kaldığımızı en iyi Rabbimiz bilir." Bu söz, onların Allah'a olan güvenlerinin ve tevekküllerinin ne kadar güçlü olduğunu gösterir. Onlar, bilmedikleri bir konuda ilmi Allah'a havale ederek, asıl önemli olan işlere yönelmeyi tercih ettiler.

Ardından, hayatlarını idame ettirebilmek için pratik bir çözüm ürettiler. İçlerinden birini, yanlarındaki gümüş para ile şehre göndermeye karar verdiler. Ona şu öğütleri verdiler: "Şehre git, hangi esnafın yiyeceği en helal ve en temiz ise ondan azık satın al. Alışverişinde, konuşmanda, yürüyüşünde son derece dikkatli ve nazik ol. Sakın kimseye bizim yerimizi hissettirme, bizi ele verme."

Bu tavsiyeler, onların ne kadar basiretli, tedbirli ve takva sahibi olduklarını ortaya koyar. Helal lokma konusundaki hassasiyetleri, Müslümanlar için her dönemde örnek alınacak bir davranıştır. Ayrıca, içinde bulundukları zorlu şartlara rağmen, düşmanlarının onları bulmasından endişe ederek gizliliğe riayet etmeleri, aklıselim ve ihtiyatlı olmanın önemini gösterir.

Bu kıssa, Allah'a güvenen kulların asla yalnız bırakılmayacağını, zorluk anlarında Allah'ın onlara bir çıkış yolu göstereceğini ve onları koruyacağını bizlere müjdelemektedir. Aynı zamanda, Müslüman bir topluluğun birbirine danışarak, helal rızık peşinde koşarak ve tedbirli davranarak zorlukların üstesinden gelebileceğini öğretmektedir. Rabbimiz, bu güzel kullarını sadece uyutmakla kalmamış, onları tekrar dirilterek de kudretini göstermiştir. Bu, ölümden sonra dirilişin de bir delilidir. Ne mutlu o kullara ki, imanlarını koruyarak Allah'ın himayesine mazhar olmuşlardır. Bizler de onların bu güzel ahlakından ve teslimiyetinden hissemize düşeni alalım; her işimizde helale dikkat edelim, tedbirli olalım ve her halimizle Allah'a güvenelim.