Аль-Кахф сүресі — Аят 57

1. Сөздердің мағынасы:

• أَظْلَمُ — залымдықта ең асқан, ең әділетсіз.
• ذُكِّرَ — еске салынды, насихат айтылды.
• أَعْرَضَ — жүз бұрып, теріс айналды, бетін қайтарды.
• نَسِيَ — ұмытты, елемеді (мұнда: жасаған ісін ойламады, одан бет бұрды).
• أَكِنَّةً — перделер, қабаттар (көптік түрі).
• وَقْرًا — құлақтағы кереңдік, ауырлық.
• الْهُدَىٰ — тура жол, һидаят.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта өзін-өзі әділетсіздікке батырған адамдардың ең ауыр күнәһар екенін айтып, олардың жағдайын сипаттайды. Ол — Раббысының аяттарымен еске салынып, насихат айтылған адам. Бірақ ол бұл аяттардан жүз бұрып, оларға құлақ аспай, олармен амал етпей, теріс айналды. Ол өз қолымен жасаған күнәларын — күпірлік пен қарсылықтарын — ұмытып, олардан тәубе етпей, ойланбады да. Мұндай адамнан да залымдырақ ешкім жоқ.

Содан кейін Аллаһ олардың жағдайының себебін түсіндіреді: Ол олардың жүректеріне перделер салды, сондықтан олар Құранды түсіне алмайды, оның ішіндегі жақсылықты ұғынбайды. Олардың құлақтарында да ауырлық бар, сондықтан олар Құранды естіп, одан пайда ала алмайды. Егер сен, уа Мұхаммед, оларды иманға шақырсаң, олар саған жауап бермейді және жүректеріндегі перделер мен құлақтарындағы кереңдік сақталғанша, ешқашан тура жолға түспейді.

Бұл аят — Аллаһтың әділ үкімінің көрінісі: адам өз еркімен тура жолдан бас тартып, аяттарға құлақ аспаса, Аллаһ оның жүрегіне перде салып, оны түсінуден айырады. Бұл — олардың өз қылықтарының табиғи салдары.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Құран — үлкен нығмет. Аллаһ аяттарымен еске салу — адамға берілген зор мүмкіндік. Осы мүмкіндікті пайдаланып, құлақ асып, жүрекпен ұғыну — бақыттың кілті.
• Насихатқа құлақ асу — иманның белгісі. Аяттарды естігенде жүз бұрмай, ойланып, түсінуге тырысу — мүміннің қасиеті.
• Күнәларды ұмытпау, тәубе ету. Адам өз жасаған ісін ойлап, тәубеге келуі керек. Күнәсін ұмытып, одан бет бұру — залымдықтың шыңы.
• Аллаһтың әділдігі. Кім тура жолдан өз еркімен бас тартса, Аллаһ оның жүрегін перделеп, құлағын бітейді. Бұл — әділ жаза.
• Һидаят — Аллаһтың қолында. Адам өзін-өзі тура жолға салмайды; Аллаһ кімге қаласа, соған һидаят береді. Сондықтан әрдайым Аллаһтан тура жол сұрау керек.
• Құранды түсіну — жүректің ашықтығының белгісі. Жүрегі ашық адам Құранды оқығанда түсінеді, одан әсер алады. Ал жүрегі перделенген адам оқыса да пайда алмайды.
• Ислам — ақыл мен жүректің діні. Ислам адамды ойлануға, түсінуге, құлақ асуға шақырады. Бұл — адамды құрметтеудің көрінісі.

Осы аят арқылы Аллаһ бізге Құранға құлақ асып, жүрекпен ұғынуға, күнәларымызды ойлап, тәубе етуге және әрдайым тура жолда болуға шақырады. Ислам — адамды жақсылыққа, ойлануға, түсінуге бастайтын нұрлы жол.