سوره کهف — آیه 57

معانی کلمات:

• ذُکِّرَ: پند و اندرز داده شد.
• أَعْرَضَ: روی گرداند، پشت کرد.
• أَکِنَّة: جمع «کِنان» به معنای پوشش‌ها و پرده‌ها.
• یَفْقَهُوهُ: آن را بفهمند و درک کنند.
• وَقْر: سنگینی و گرانی در گوش که مانع شنیدن شود.

تفسیر آیه:

هیچ کسی ستمکارتر از کسی نیست که آیات روشن و آشکار پروردگارش به او یادآوری شود و پند داده شود، اما او با بی‌اعتنایی از آن روی بگرداند و به باطل خود مشغول شود، و اعمال زشتی را که از پیش با دستان خود فرستاده فراموش کند و از آنها توبه نکند. خداوند متعال می‌فرماید: ما بر دل‌های چنین افرادی پرده‌هایی افکنده‌ایم تا قرآن را نفهمند و درک نکنند، و در گوش‌هایشان سنگینی و کری قرار داده‌ایم تا سخن حق را نشنوند و از آن بهره‌ای نبرند. و اگر ای پیامبر، اینان را به سوی هدایت و ایمان دعوت کنی، هرگز هدایت نمی‌شوند و به آن راه نمی‌یابند، زیرا آنان خود با اختیار خویش راه ظلم و گناه را برگزیده‌اند و خداوند نیز بر دل‌ها و گوش‌هایشان مهر نهاده است.

فواید و پیام‌های آیه:

1. ستمکارترین مردم کسی است که حق را بشناسد و به او تذکر داده شود، اما deliberately از آن اعراض کند و به گناهان خود ادامه دهد. این نشان می‌دهد که علم بدون عمل، نه تنها سودی ندارد، بلکه باعث افزایش مسئولیت و عذاب می‌شود.
2. فراموشی اعمال بد و عدم بازگشت به سوی خدا، از نشانه‌های قساوت قلب و دوری از رحمت الهی است. انسان باید همواره به یاد اعمال خود باشد و پیش از مرگ، توبه کند.
3. هدایت الهی تنها نصیب کسانی می‌شود که آمادگی پذیرش حق را دارند و با اخلاص به دنبال حقیقت می‌گردند. اما کسانی که با لجاجت و عناد در برابر حق می‌ایستند، خداوند نیز آنان را به حال خود رها می‌کند و دل‌هایشان را از درک حقایق محروم می‌سازد.
4. این آیه هشدار جدی به همه ماست که نعمت شنیدن و فهمیدن قرآن را قدر بدانیم و با عمل به آن، شکرگزار این نعمت بزرگ باشیم، تا مبادا به سبب اعراض و بی‌اعتنایی، مشمول قهر الهی شویم و از هدایت محروم گردیم.