سوره کہف — آيت 57

1) لفظن جي معنيٰ:

• أَظْلَمُ: وڌيڪ ظالم، يعني سڀ کان وڏو ظلم ڪرڻ وارو.
• ذُكِّرَ: کيس نصيحت ڪئي وئي، ياد ڏياريو ويو.
• أَعْرَضَ: منهن موڙيائين، پاسو ڪيائين، ڌيان نه ڏنائين.
• أَكِنَّةً: پردا، ڍڪ، غلاف (واحد: کِنّ).
• يَفْقَهُوهُ: اهي ان کي سمجهن، يعني قرآن کي سمجھن.
• وَقْرًا: ٻوڙاڻ، ڳري ٻڌڻ، يعني ڪنن ۾ گرانٽ.
• الْهُدَىٰ: هدايت، سڌو رستو، ايمان.

2) تفسير:

الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته ان شخص کان وڌيڪ ظالم ڪو ناهي، جنهن کي سندس رب جي آيتن يعني قرآن جي ذريعي نصيحت ڪئي وئي، پر هن انهن کان منهن موڙي ڇڏيو ۽ انهن تي عمل ڪرڻ ڇڏي ڏنو. ان سان گڏ هن اهو به وساري ڇڏيو جيڪو هن پنهنجي هٿن سان اڳي موڪليو هو، يعني ڪفر ۽ گناهه جا ڪم جيڪي هن دنيا ۾ ڪيا ۽ انهن تان توبه به نه ڪيائين. اهڙن ماڻهن جي دلين تي الله تعاليٰ پردا وڌا آهن ته جيئن اهي قرآن کي نه سمجھن، ۽ سندن ڪنن ۾ ٻوڙاڻ رکيائين ته جيئن اهي حق کي قبول ڪرڻ سان نه ٻڌن. پوءِ اي نبي! جيڪڏهن تون انهن کي هدايت ۽ ايمان ڏانهن سڏيندين به، ته اهي ڪڏهن به هدايت نه ماڻيندا، ڇاڪاڻ ته سندن دلين تي پردا آهن ۽ ڪنن ۾ ٻوڙاڻ آهي، اهي نه سمجهن ٿا ۽ نه قبول ڪرڻ سان ٻڌن ٿا.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• قرآن جي آيتن کان منهن موڙڻ ۽ انهن تي عمل نه ڪرڻ سڀ کان وڏو ظلم آهي، ان کان بچڻ گهرجي.
• الله جي ياد ڏيارڻ کي قبول ڪرڻ ۽ ان تي غور ڪرڻ ئي ڪاميابي جو رستو آهي.
• پنهنجي گذريل گناهن ۽ غلطين کي وسارڻ بدران انهن تان توبه ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هر عمل جو حساب آهي.
• جيڪو شخص حق کان منهن موڙي ٿو، الله تعاليٰ سندس دل تي پردو وجهي ٿو ۽ ڪنن ۾ ٻوڙاڻ وجهي ٿو، پوءِ اهو هدايت کان محروم ٿي وڃي ٿو.
• قرآن کي سمجهڻ ۽ ان تي عمل ڪرڻ لاءِ دل کي کليل ۽ نرم رکڻ گهرجي، ۽ الله کان هدايت طلب ڪرڻ گهرجي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته قرآن جي تعليمات کي غور سان ٻڌڻ، سمجهڻ ۽ ان تي عمل ڪرڻ ئي اسان جي دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابي آهي.