بقرہ سۈرىسى — ئايەت 108

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

— «أَمْ»: بۇ يەردە «بەلكى» ياكى «يوقا، شۇنداقمۇ» مەنىسىدە بولۇپ، ئىنكار ۋە تەئەججۈپ ئىپادىلەيدۇ.

— «تَسْأَلُوا»: سورىماق، تەلەپ قىلماق.

— «رَسُولَكُمْ»: پەيغەمبىرىڭلار، يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام.

— «سُئِلَ مُوسَى»: مۇسا ئەلەيھىسسالامدىن سورالغان.

— «يَتَبَدَّلِ»: ئالماشتۇرماق، تارتماق، ئورنىغا باشقىنى ئالماق.

— «سَوَاءَ السَّبِيلِ»: توغرا يول، ئوتتۇرا يول، ھەق يول.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر! سىلەر پەيغەمبىرىڭلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدىن ئىلگىرىكى ئىسرائىل ئەۋلادلىرى مۇسا ئەلەيھىسسالامدىن سورىغاندەك، ئىنكار ۋە قارشىلىق مەقسىتىدە تۈرلۈك سوئاللارنى سوراشنى خالامسىلەر؟ ئۇلار مۇسا ئەلەيھىسسالامغا: «بىزگە ئاللاھنى ئوچۇق كۆرسەت» دېگەندەك سوئاللارنى سورىغان ئىدى. ئەمما سىلەرگە ئەنە شۇنداق قىلىش مۇناسىپ ئەمەس. چۈنكى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ پەيغەمبەرلىكى ئوچۇق دەلىل-پاكىتلار بىلەن ئىسپاتلانغان. كىمكى ئىماننى تاشلاپ كۇفرىنى تاللىسا، ئۇ ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ توغرا يولىدىن چىقىپ، ھەقىقىي ئازغۇنلۇققا چۆمگەن بولىدۇ. بۇ ئايەت يەھۇدىيلارنىڭ مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدىن مۇسا ئەلەيھىسسالامغا نازىل بولغان تەۋراتتەك بىر كىتابنى بىرلا ۋاقىتتا ئاسماندىن چۈشۈرۈپ بېرىشنى تەلەپ قىلغانلىقىغا جاۋابەن نازىل بولغان. ئاللاھ تائالا بۇنداق ئاساسسىز تەلەپلەرنى رەت قىلىپ، دەلىللەر ئوچۇق بولغاندىن كېيىن تەلەپ قىلىنغان سوئاللارنىڭ توغرا ئەمەسلىكىنى بىلدۈرگەن. ئىمان بىلەن كۇفرىنى ئالماشتۇرغان كىشى ھەق يولنى تېپىشتىن مەھرۇم بولۇپ، روشەن زىيانغا ئۇچرايدۇ.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

— ئىسلام دىنى بىزنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ھۆرمەت قىلىشقا ۋە ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىشقا چاقىرىدۇ، ئۇنىڭدىن ئاساسسىز ۋە ئىنكارچىلىق روھىدىكى سوئاللارنى سوراشتىن چەكلەيدۇ.

— ئىمان ناھايىتى قىممەتلىك نېئمەت، ئۇنى قوغداش ۋە قەدرىنى بىلىش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ بۇرچىدۇر.

— ئاللاھنىڭ توغرا يولى ئوتتۇراھال ۋە ئادالەتلىك يولدۇر، بۇ يولدىن چىققان كىشى ھەقىقىي زىيانغا ئۇچرايدۇ.

— ئىسلام دىنى ئىلمىي ئاساسسىز مۇنازىرىلەرگە ۋە قارشىلىق روھىدىكى سوئاللارغا ئەمەس، بەلكى ھەقىقەتنى ئىزدەش ۋە چۈشىنىشكە ئىلھاملاندۇرىدۇ.

— بۇ ئايەت بىزگە ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ خاتالىقلىرىدىن ئىبرەت ئېلىشنى ۋە ئۇلارنىڭ خاتا يوللىرىغا ماڭماسلىقنى ئۆگىتىدۇ.