Baqara surasi — Oyat 156

Kalimalarning ma’nolari:

• Musibat: Insonni qayg‘uga soladigan, og‘ir va yoqimsiz hodisa, ofat, balo.
• Inna lillah: Biz Allohning mulkimiz, bandalarimiz va Uning tasarrufidamiz.
• Inna ilayhi raji’un: Biz albatta Unga qaytuvchimiz, ya’ni oxiratda Uning huzuriga qaytamiz.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo sabr qiluvchi bandalarining go‘zal fazilatlarini bayon qilmoqda. Ular shunday kishilarki, qachonki ularga biror musibat – ya’ni yomon ko‘radigan, og‘ir keladigan biror hodisa yuz bersa (masalan, mol-dunyo yo‘qolishi, farzandning o‘limi, kasallik yoki boshqa ofat), ular darhol Allohga tavakkal qilib, rozi bo‘lgan holda: "Biz Allohnikimiz va albatta Unga qaytuvchimiz" deydilar. Bu so‘z bilan ular o‘zlarining Allohning mulki ekanliklarini, Uning irodasi va boshqaruvi ostida ekanliklarini iqror qiladilar. Ular biladilarki, Alloh ular bilan xohlaganicha muomala qiladi, chunki ular Uning bandalari. Shuningdek, ular o‘limdan keyin tirilish, hisob-kitob va jazoga ishonadilar va oxir-oqibat Allohning huzuriga qaytishlarini yaxshi biladilar. Shu bois ular musibatga chidab, shikoyat qilmaydilar, balki bu dunyo o‘tkinchi ekanini, asl yurt oxirat ekanini eslab, sabr qiladilar.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo‘minlarga har qanday qiyinchilik va musibatda sabr qilishni o‘rgatadi. Musibatga duch kelganda "Inna lillahi va inna ilayhi raji’un" deyish orqali inson qalbi taskin topadi va Allohga yaqinlashadi.
• Bu so‘z insonga dunyo hayoti sinov ekanini, har bir narsa Allohning mulki ekanini eslatadi. Shunda inson yo‘qotishlarga chidamli bo‘ladi.
• Bu oyat musibat vaqtida sabr qilganlarga Allohning rahmati va mag‘firati va’da qilinganini bildiradi (keyingi oyatda keladi), bu esa mo‘minlarga katta umid va tasalli beradi.
• Musibatga sabr qilish – iymonning belgisi va Allohga bo‘lgan ishonchning dalilidir. Bu fazilat insonni jannatga yetaklaydi va uning darajalarini yuksaltiradi.