Baqara surasi — Oyat 155

Kalimalarning ma'nolari:

• لَنَبْلُوَنَّكُمْ – Albatta, sizlarni sinovdan o'tkazamiz.
• الْخَوْفِ – Dushmandan qo'rqish.
• الْجُوعِ – Ochlik, oziq-ovqat tanqisligi.
• نَقْصٍ – Kamayish, yetishmovchilik.
• الْأَمْوَالِ – Mol-mulk, boyliklar.
• الْأَنفُسِ – Jonlar, insonlarning o'zlari.
• الثَّمَرَاتِ – Mevalar, hosillar.
• الصَّابِرِينَ – Sabr qiluvchilar, chidamli insonlar.

Tafsir (Sharh):

Alloh taolo mo'min bandalariga xitob qilib, ularni albatta sinovdan o'tkazishini bildirmoqda. Bu sinovlar turli ko'rinishlarda bo'ladi: dushman qo'rquvi, ochlik, mol-mulkning kamayishi yoki yo'qolishi, insonlarning o'limi yoki Alloh yo'lida shahid bo'lishi, shuningdek, meva-cheva va hosillarning yetishmasligi yoki nobud bo'lishi. Bu balo-musibatlar orqali Alloh bandalarining sabr-toqatini, iymonini va tavakkulini sinovdan o'tkazadi.

Alloh taolo bu sinovlar "biror narsa" bilan bo'lishini aytib, ularning og'irligini yengillashtirgan – ya'ni hamma narsani birdaniga emas, balki oz-moz miqdorda sinov qilishini bildirgan. Bu mo'minlarga rahm-shafqatdir.

So'ngra Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ga xitob qilib: "Sabr qiluvchilarga xushxabar bering", deydi. Ya'ni, bu sinovlarga chidab, sabr qilgan bandalarga dunyo va oxiratda yaxshi natija, go'zal mukofot va ulkan ajr bo'lishining xushxabarini yetkazing.

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Sinov – iymonning haqiqiy ko'rsatkichi: Har bir mo'min bu dunyoda turli sinovlarga duch kelishi muqarrar. Bu sinovlar orqali insonning iymoni, sabri va Allohga bo'lgan ishonchi namoyon bo'ladi.
2. Sabr – ulkan fazilat: Sabr qilganlarga Alloh taolo dunyo va oxiratda buyuk ajr va mukofot va'da qilgan. Sabr – bu iymonning yarmi va mo'minning eng go'zal xislatlaridan biridir.
3. Sinovlar rahmatsizlik emas, balki tarbiyadir: Alloh bandalarini sinash orqali ularning darajalarini ko'taradi, gunohlarini yuvadi va ularni sabrli, mustahkam iymonli qilib tarbiyalaydi.
4. Xushxabar – mo'minlarga tasalli: Alloh taolo sinovlar haqida aytib, so'ngra sabr qiluvchilarga xushxabar berishni buyurib, mo'minlarning qalbiga taskin va umid bag'ishlaydi. Har qanday qiyinchilikdan keyin yengillik va yaxshi natija bor.
5. Dunyoviy ne'matlar o'tkinchidir: Mol, jon va mevalar – barchasi o'tkinchi narsalar. Mo'min bu narsalarga berilib ketmaydi, balki Allohning roziligini qidirib, har qanday holatda ham Uning amriga bo'ysunadi.