સૂરા અલ-બકરા — આયત 156

શબ્દોની સમજૂતી:

• مُّصِيبَةٌ (મુસીબત): કોઈ પણ પ્રકારની તકલીફ, આફત, દુઃખ કે નુકસાન જે માણસને પહોંચે.
• إِنَّا لِلَّهِ (ઇન્ના લિલ્લાહ): અમે અલ્લાહના છીએ, એટલે કે અમે અલ્લાહના બંદા છીએ અને તેની માલિકીમાં છીએ.
• وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ (વ ઇન્ના ઇલૈહિ રાજિઉન): અને નિઃશંક અમે તેની તરફ જ પાછા ફરવાના છીએ.

આયતની તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા એવા સાબિર (ધીરજ રાખનાર) લોકોની ઓળખ આપે છે જેમની પ્રશંસા પહેલી આયતમાં કરવામાં આવી છે. તેમની ખાસિયત એ છે કે જ્યારે તેમને કોઈ મુસીબત આવી પડે છે — પછી તે મુસીબત ગમે તે પ્રકારની હોય, જેવી કે બીમારી, ધનની ખોટ, સંતાનનું અવસાન, કે બીજી કોઈ તકલીફ — ત્યારે તેઓ ગભરાઈ જતા નથી કે અલ્લાહ સામે ફરિયાદ કરતા નથી. તેના બદલે તેઓ સંપૂર્ણ સંતોષ અને સમર્પણ સાથે કહે છે:

"અમે અલ્લાહના છીએ" — એટલે કે અમે અલ્લાહના બંદા છીએ, તેની માલિકીમાં છીએ, તે જ અમારો માલિક છે અને તે જે ઇચ્છે તે અમારા વિષે કરવાનો હક ધરાવે છે. તે અમારા માટે જે નક્કી કરે તેમાં જ અમારું ભલું છે.

"અને અમે તેની તરફ જ પાછા ફરવાના છીએ" — એટલે કે મૃત્યુ પછી અમે અલ્લાહ પાસે જવાના છીએ, અને કિયામતના દિવસે તેની સમક્ષ હાજર થઈને પોતાના કર્મોનો હિસાબ આપવાનો છે. આ દુનિયા કાયમી નથી, અહીંની દરેક વસ્તુ નશ્વર છે, અને અંતિમ ઠેકાણું અલ્લાહ જ છે.

આ શબ્દો બોલવાથી માણસને એ સમજ મળે છે કે જે વસ્તુ ખોવાઈ ગઈ તે અસલમાં અલ્લાહની જ હતી, તેની પાસેથી મળી હતી, અને હવે તેના આદેશથી પાછી તેની પાસે જ ગઈ છે. આ રીતે તેનું દિલ દુઃખ સહન કરવા અને અલ્લાહના ફેંસલા પર રાજી રહેવા તૈયાર થઈ જાય છે.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. મુસીબતમાં ધીરજ: જ્યારે કોઈ તકલીફ આવે ત્યારે ગભરાવું નહીં, પરંતુ અલ્લાહના ફેંસલાને સ્વીકારવો અને ધીરજ રાખવી — આ જ સાચા મોમિનની નિશાની છે.
2. અલ્લાહ સાથેનો સંબંધ મજબૂત થાય છે: "ઇન્ના લિલ્લાહ" કહેવાથી માણસને યાદ આવે છે કે તે અલ્લાહનો બંદો છે, અને તેનો માલિક તેના પર પૂરો હક ધરાવે છે. આ સમજ તેને અહંકાર અને હઠથી બચાવે છે.
3. આખિરતની યાદ: "ઇન્ના ઇલૈહિ રાજિઉન" કહેવાથી માણસને યાદ આવે છે કે આ દુનિયા કાયમી નથી, અંતે તેને અલ્લાહ પાસે જવાનું છે. આ વિચાર તેને દુન્યવી મોહમાં ડૂબતા બચાવે છે અને સારા કર્મો કરવા પ્રેરે છે.
4. **દુઃખમાં શાંત