Sura Al-Bakara — Werset 180

Znaczenie trudniejszych słów w wersecie:

• كُتِبَ – zostało zapisane, uczynione obowiązkiem, nakazane.
• حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ – nadeszły do kogoś przyczyny śmierci, czyli choroba lub inne oznaki zbliżającego się końca życia.
• خَيْرًا – majątek, dobra doczesne.
• الْوَصِيَّةُ – testament, polecenie dotyczące rozdysponowania części majątku po śmierci.
• بِالْمَعْرُوفِ – w sposób słuszny, sprawiedliwy, zgodny z zasadami dobra i prawości.
• حَقًّا – jako obowiązek, rzecz konieczną i potwierdzoną.
• الْمُتَّقِينَ – ludzi bogobojnych, którzy strzegą się tego, co zakazane, i wypełniają to, co nakazane.

Tłumaczenie i wyjaśnienie wersetu:

Bóg – Najwyższy – uczynił obowiązkiem dla was, abyście, gdy nadejdą do jednego z was oznaki śmierci i jego przyczyny, a pozostawił on po sobie majątek, sporządzili testament na rzecz rodziców i najbliższych krewnych. Testament ten powinien być sprawiedliwy i zgodny z tym, co słuszne – nie powinien pomijać biednych na rzecz bogatych, nie powinien też przekraczać jednej trzeciej majątku. Jest to obowiązek potwierdzony i ciążący na ludziach bogobojnych, którzy boją się Boga i pragną Jego zadowolenia.

Należy wiedzieć, że ten nakaz obowiązywał na początku islamu, zanim zostały objawione wersety o dziedziczeniu. Kiedy Bóg – Najwyższy – objawił szczegółowe przepisy dotyczące dziedziczenia, które dokładnie określiły udział każdego spadkobiercy, werset o testamencie na rzecz rodziców i krewnych został zastąpiony tymi nowymi zasadami. Dziedziczenie stało się obowiązkiem wynikającym z prawa Bożego, a testament pozostał zalecany dla tych, którzy nie są objęci dziedziczeniem, lub na cele dobroczynne, z zachowaniem zasady nieprzekraczania jednej trzeciej majątku.

Korzyści płynące z tego wersetu:

1. Troska o rodzinę i bliskich – islam od samego początku kładzie nacisk na dobro rodziców i krewnych, nawet po śmierci człowieka. To uczy nas, że więzi rodzinne są święte i należy o nie dbać w każdych okolicznościach.
2. Sprawiedliwość i umiar – nakaz sporządzania testamentu w granicach jednej trzeciej majątku uczy nas, że islam jest religią równowagi. Nie pozwala na krzywdzenie spadkobierców ani na zaniedbywanie potrzebujących.
3. Pobudzanie sumienia i odpowiedzialności – człowiek, który wie, że jego majątek może być wykorzystany dla dobra innych po jego śmierci, staje się bardziej odpowiedzialny i świadomy, że jego bogactwo jest powierzone mu przez Boga.
4. Łagodność i stopniowość w prawodawstwie – ten werset pokazuje, jak mądry jest islam w wprowadzaniu przepisów. Najpierw obowiązek testamentu, potem szczegółowe prawo dziedziczenia – to dowód na to, że Bóg zna naturę człowieka i stopniowo prowadzi go do doskonałości.
5. Bogobojność jako podstawa dobrych uczynków – werset kończy się stwierdzeniem, że ten obowiązek ciąży na bogobojnych. To przypomnienie, że prawdziwa wiara objawia się w czynach, a człowiek, który boi się Boga, nie zaniedbuje praw innych, nawet po swojej śmierci.