Surah Al-Baqarah — Ẹsẹ 180

Ìtumọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ tí ó nílò àlàyé:

• كُتِبَ (kutiba): Ó túmọ̀ sí "a ti fi lé yín lórí" tàbí "a ti ṣe é ní ojúṣe fún yín."
• حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ (ḥaḍara aḥadakumu-l-mawt): Ó túmọ̀ sí "nígbà tí àwọn àmì ikú bá dé bá ọ̀kan nínú yín."
• خَيْرًا (khayran): Nínú ẹsẹ yìí, ó túmọ̀ sí "dúkìá" tàbí "ọrọ̀."
• الْوَصِيَّةُ (al-waṣiyyah): Ó túmọ̀ sí "ìṣẹ́-àṣẹ" — ìyẹn pé kí ẹnìkan sọ ohun tí wọ́n fẹ́ kí wọ́n fi nínú dúkìá rẹ̀ fún àwọn kan lẹ́yìn ikú rẹ̀.
• بِالْمَعْرُوفِ (bil-maʿrūf): Ó túmọ̀ sí "ní ọ̀nà tí ó tọ́" tàbí "pẹ̀lú ìdájọ́ tí ó dára," kì í sìn kọjá ìdá mẹ́ta (1/3) ti dúkìá.
• حَقًّا (ḥaqqan): Ó túmọ̀ sí "ojúṣe tí ó dájú" tàbí "ẹ̀tọ́ tí ó ṣe pàtàkì."
• الْمُتَّقِين (al-muttaqīn): Àwọn tí wọ́n ń bẹ̀rù Allāh, tí wọ́n ń ṣọ́ ara wọn kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀.

Ìtumọ̀ ẹsẹ náà:

Allāh ti fi lé yín lórí pé nígbà tí àwọn àmì ikú bá bẹ̀rẹ̀ sí í hàn lára ọ̀kan nínú yín, tí ó sì ti ní ọrọ̀ tàbí dúkìá tí yóò fi sílẹ̀, kí ó ṣe ìṣẹ́-àṣẹ fún àwọn òbí rẹ̀ àti àwọn ìbátan rẹ̀. Kí ìṣẹ́-àṣẹ yìí wà ní ọ̀nà tí ó tọ́, ní ìdájọ́ tí ó dára, láìkọjá ìdá mẹ́ta ti dúkìá náà, kí ó sì má ṣe ojúṣe fún ọlọ́rọ̀ tí ó fi àwọn tálákà sílẹ̀. Èyí jẹ́ ẹ̀tọ́ tí ó dájú, ojúṣe tí ó ṣe pàtàkì lórí àwọn tí wọ́n ń bẹ̀rù Allāh, tí wọ́n ń ṣọ́ ara wọn kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀.

Ìdájọ́ yìí wà ní ìbẹ̀rẹ̀ Islām, kí àwọn ẹsẹ tí ó ń sọ nípa ogún (ìní-ínì) tó wá lẹ́yìn. Nígbà tí àwọn ẹsẹ ogún dé, wọ́n ṣàlàyé ẹni tí yóò jogún ẹni tí ó kú àti iye ohun tí ẹnìkọ̀ọ̀kan yóò jogún. Nítorí náà, ìṣẹ́-àṣẹ náà di ohun tí ó wà ní abẹ́ ìfẹ́ ẹni tí ó kú, ṣùgbọ́n kì í kọjá ìdá mẹ́ta ti dúkìá rẹ̀.

Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ń sọ nípa Islām àti Al-Qur'ān:

1. Ìfẹ́ àti ọ̀wọ̀ fún àwọn òbí àti ìbátan: Ẹsẹ yìí fi hàn pé Islām ń kọ́ni láti ronú nípa àwọn òbí àti àwọn ìbátan, kí ẹnìkan má ṣe gbàgbé wọn nígbà tí ó ní ọrọ̀. Èyí jẹ́ ọ̀nà láti fi ìfẹ́ àti ọ̀wọ̀ hàn sí wọn.
2. Ìdájọ́ àti ìwọ̀ntúnwọ̀nsì: Islām ń kọ́ni láti ṣe ohun gbogbo ní ọ̀nà tí ó tọ́, láìṣe àṣejù tàbí àìṣe déédéé. Ìṣẹ́-àṣẹ kì í kọjá ìdá mẹ́ta ti dúkìá, èyí ń fi hàn pé Islām ń dáàbò bo ẹ̀tọ́ àwọn tí yóò jogún.
3. Ìbẹ̀rù Allāh (Taqwā): Ẹsẹ yìí pe àwọn oníwà-tọ̀ ní "àwọn tí wọ́n ń bẹ̀rù Allāh." Èyí ń fi hàn pé ṣíṣe ohun tí ó tọ́, pàápàá nípa ọrọ̀ àti ìdílé, jẹ́ apá kan ìbẹ̀rù Allāh. Ẹnikẹ́ni tí ó bá ń bẹ̀rù Allāh yóò máa ṣe ojúṣe rẹ̀ dáadáa.
4. Ìlànà ìdílé tí ó dára: Islām ń kọ́ni láti ṣètò ọ̀rọ̀ ìdílé rẹ̀ kí ó tó kú, kí ó má ṣe jẹ́ kí àwọn ìbátan rẹ̀ wà nínú ìjà tàbí àìsùn-ọkàn lẹ́yìn ikú rẹ̀. Èyí jẹ́ ọ̀nà láti fi ìfẹ́ hàn sí àwọn tí ó kù.
5. Ìtẹ́lọ́rùn pẹ̀lú ìlànà Allāh: Ẹsẹ yìí fi hàn pé àwọn ìlànà Allāh ń yí padà nígbà mìíràn, ṣùgbọ́n gbogbo wọn ń ṣiṣẹ́ fún àlàáfíà àti ìdájọ́. Ẹni tí ó bá tẹ̀lé ìlànà Allāh yóò rí àlàáfíà nínú ìdílé rẹ̀ àti ní ọjọ́ ọ̀la rẹ̀.
6. Ìrètí àti ìdánilójú: Ẹsẹ yìí ń fi hàn pé Islām kì í gbàgbé ẹnikẹ́ni — àwọn òbí, àwọn ìbátan, àti àwọn tí ó kù. Èyí ń fúnni ní ìrètí pé Allāh ń ṣètò ọ̀rọ̀ wa dáadáa, àti pé ṣíṣe ohun tí ó tọ́ yóò mú àlàáfíà wá.