Suurah Al-Baqarah — Aayad 182

Macnaha Erayada:

• JANAF (جَنَفًا): Ka leexashada xaqa, iyadoo dhabta ah ama qalad. Waa u janjeersiga dhinaca gardarrada iyo dulmiga dardaaranka.
• ITHM (إِثْمًا): Dambi ama gardarro ku timaadda dardaaranka, sida in la dardaarmo wax aan xalaal ahayn ama la gaaro qof aan xaq u lahayn.
• FA ASLAHA (فَأَصْلَحَ): Hagaajinta, wanaajinta, iyo soo celinta cadaaladda.

Tafsiirka Aayadda:

Aayaddan waxay ka hadlaysaa xaaladda qofka arkay dardaaran (dardaaranka dhinta) oo ku leexday xaqa ama ku galay dambi ku saabsan dardaarankiisa. Tusaale ahaan, wuxuu dardaarmay in la siiyo qof aan xaq u lahayn, ama wuxuu ka reebay qof xaq u leh, ama wuxuu dardaarmay wax aan xalaal ahayn.

Qofka arkay arrintan, haddii uu awoodo, waa in uu saxo dardaaranka marka uu nool yahay oo uu ku taliyo cadaaladda. Haddii uu ku guuldareysto inta uu nool yahay, wuxuu xaq u leeyahay inuu hagaajiyo dardaaranka ka dib dhimashadiisa, isagoo ku celinaya xaqa iyo cadaaladda, isla markaana uu wada xalliyo dadka ay khusayso dardaaranka.

Qofkan sameeya hagaajinta, ma saarra isaga dambi, balse wuxuu leeyahay ajir weyn oo Eebbe agtiisa ah. Sababtoo ah Eebbe waa Dambi Dhaafe Naxariista, wuxuuna u dhaafaa qofka sameeya hagaajintan oo uu ula jeedo wanaagga iyo cadaaladda.

Faa'iidooyinka laga qaadan karo Aayadda:

1. Dhiirigelinta hagaajinta iyo wanaagga: Aayaddu waxay ku boorrinaysaa Muslimiinta inay hagaajiyaan waxa qaldan, gaar ahaan arrimaha dardaaranka, iyagoo raadinaya cadaaladda iyo xaqa.
2. Naxariista Eebbe ee waasacda ah: Eebbe wuxuu u dhaafaa qofka sameeya hagaajinta, wuxuuna ugu xusay laba sifo oo qurux badan: "Dambi Dhaafe" iyo "Naxariista". Tani waxay siinaysaa rajo iyo dhiirigelin dadka.
3. Muhiimadda cadaaladda iyo caddaaladda: Aayaddu waxay ina baraysaa in cadaaladda ay tahay asaaska xiriirka bulshada, isla markaana aan loo dulqaadan karin gardarrada, xitaa haddii ay timaaddo qof dardaaran.
4. Mas'uuliyadda bulshada: Aayaddu waxay ina baraysaa in qof kasta uu mas'uul ka yahay hagaajinta bulshadiisa, isagoo ka ilaalinaya dulmiga iyo xaq-darrada, gaar ahaan kuwa aan awood u lahayn inay difaacaan xuquuqdooda.
5. Dardaaranka waa arrin muhiim ah: Aayaddu waxay muujinaysaa muhiimadda dardaaranka iyo sida loo ilaaliyo inuu ku qasban yahay cadaaladda, maadaama ay tahay arrin saamayn ku yeelan karta xuquuqda dadka ka dib dhimashada qofka.