Suurah Al-Baqarah — Aayad 181

Macnaha ereyada:

• Faman baddalahu: Ruuxii beddela dardaaranka.
• Ba’damaa sami’ahu: Kadib markuu maqlo dardaaranka.
• Ithmuhu: Dambiga waxaa uu saaranyahay.
• Yubaddiloonahu: Kuwa beddelaya dardaaranka.

Tafsirka Aayadda:

Ka dib markuu Eebe sheegay in dardaaranka la waajibiyey in la fuliyo, wuxuu hadda ka digayaa kuwa beddela dardaaranka. Marka ruuxii maqla dardaaranka qofka dhintay ama buka, ka dibna uu beddelo ama wax ka baddalo – ha noqdo inuu wax ka yareeyo, wax ku daro, ama gabi ahaanba iska diido – dambigaas oo dhan wuxuu saaranyahay kan beddelaya, ma saaranyo qofkii dardaaranka sameeyey. Waayo, qofkii dhintay wuxuu ku tagay camalkiisii, mana jiro dambi ku soo noqon kara isaga.

Eebe wuxuu ku nuuxnuuxsaday inuu yahay Sami’ (Maqle) – wuxuu maqlaa dardaaranka marka la sheego, wuxuuna maqlaa hadalka beddelayaasha markay beddelaan. Sidoo kale wuxuu yahay Caliim (Oge) – wuxuu ogyahay waxa qalbiga ku jira, haddii beddelku yahay ula kac iyo gardarro ama qalad, wuxuuna ka warqabaa niyada dadka. Sidaa darteed, Eebe wuxuu si buuxda u xisaabin doonaa beddelayaasha, mana ka baxsadaan ciqaabtiisa.

Faa'iidooyinka laga qaadan karo aayadda:

1. Ka digtoonaanshaha beddelka dardaaranka – Aayaddu waxay muujinaysaa in beddelka dardaaranka yahay dambi wayn oo Eebe ku xadgudub, isagoo ku goodinaya kuwa sida fala.
2. Caddaaladda Eebe – Eebe ma ciqaabo qof dembi qof kale galay; mid kastaa wuxuu xambaarsan yahay camalkiisa. Tani waxay ku dhiirrigelinaysaa dadka inay ku camal falaan caddaalad iyo saxnaan.
3. Ilaalinta xuquuqda dadka – Islaamku wuxuu si weyn u ilaaliyaa xuquuqda dadka, xataa ka dib dhimashadooda. Dardaaranku waa xuquuq uu qofku leeyahay, mana bannaana in la dhaafo ama la beddelo.
4. Eebe waa Maqle iyo Oge – Waxay ku xoojinaysaa cibaadada iyo ka warqabka Eebe, taasoo keenta in dadku ka fogaadaan dembiyada qarsoodiga ah, maxaa yeelay Eebe wuu arkaa oo wuu maqlaa wax kasta.
5. Mas'uuliyadda shakhsiga – Aayaddu waxay baraysaa in qof kastaa uu mas'uul ka yahay camalkiisa, isla markaana uusan cid kale u xil saari karin. Tani waxay ku tababbaraysaa dadka mas'uuliyad qaadasho iyo daacadnimo.