Sure Bakara — Ayet 197

Kelime Anlamları:

• Refes: Cinsel ilişki ve ona götüren söz ve davranışlar.
• Füsuk: Allah'ın emirlerinden çıkmak, günah işlemek.
• Cidal: Tartışma, kavga, öfkeye yol açan çekişme.
• Ferez: Kendine farz kılmak, ihrama girerek hac yapmayı vacip hale getirmek.
• Zad: Azık, yolculuk için hazırlanan yiyecek ve içecek.
• Ulü'l-elbab: Akıl sahipleri, sağduyulu kimseler.

Tefsir:

Yüce Allah bu ayette hac ibadetinin vakti olarak bilinen ayları haber vermektedir. Bu aylar; Şevval, Zilkade ve Zilhicce'nin ilk on günüdür. Hac yapmayı niyet eden kimse, bu aylarda ihrama girerek haccı kendisine farz kıldığında, artık hac süresince bazı şeylerden sakınması gerekir. Bunlar; cinsel ilişki ve ona götüren söz ve davranışlar, günah işlemek, öfkeye ve düşmanlığa yol açan tartışmalardır. Çünkü hac, Allah'ın evini ziyaret etmek, O'na yaklaşmak ve manevi bir arınma yolculuğudur. Bu kutlu yolculukta kişi, bedenini ve dilini her türlü kötülükten arındırmalı, kalbini Allah'a bağlamalıdır.

Allah Teâlâ, kullarının yaptığı hiçbir hayrı boşa çıkarmayacağını, gizli açık her iyiliği bildiğini ve karşılığını en güzel şekilde vereceğini müjdelemektedir. Bu, müminler için büyük bir teşviktir; ne kadar küçük olursa olsun yapılan her iyilik, Allah'ın ilmi ve mükâfatı dairesindedir.

Ayetin devamında ise hac yolculuğu için azık hazırlanması emredilmektedir. Bu, hem dünyevi anlamda yolculuk için gerekli olan yiyecek ve içeceği hazırlamayı, hem de ahiret yolculuğu için manevi azık edinmeyi kapsar. İşte en hayırlı azık, takvadır; yani Allah'ın emirlerine uymak, yasaklarından kaçınmak ve O'na karşı gelmekten sakınmaktır. Takva, kişinin hem dünyada hem ahirette ihtiyaç duyacağı en değerli sermayedir.

Allah Teâlâ, ayetin sonunda akıl sahiplerine seslenerek onları takvaya davet etmektedir. Çünkü gerçek akıl sahipleri, Allah'ın rızasını kazanmanın yolunun takvadan geçtiğini bilirler. Onlar, bu dünyada geçici olanın peşinden koşmaz, kalıcı olan ahiret yurdunu imar ederler. Hac ibadeti, işte bu bilinci kazandıran, kişiyi takvaya yönlendiren ve Allah'a olan bağlılığını tazeleyen müstesna bir ibadettir.

Sevgili kardeşlerim, bu ayet bize gösteriyor ki hac sadece bedensel bir yolculuk değil, aynı zamanda ruhsal bir arınma ve Allah'a yöneliş yolculuğudur. Bu kutlu ibadeti yerine getirirken dilimizi, gözümüzü, kulağımızı ve tüm azalarımızı günahlardan koruyalım. Yaptığımız her iyiliğin Allah katında değerli olduğunu unutmayalım ve hayatımızın her anında takvayı kendimize rehber edinelim. Rabbimiz, bizleri akıl sahiplerinden eylesin ve takva ile donatsın.