Аль-Бакара сүрәсе — Аять 199

Сүзләрнең мәгънәләре:

• أَفِيضُوا — агылып чыгыгыз, күмәк булып юлга чыгыгыз (монда: Гарәфәттән кайту мәгънәсендә).
• مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ — кешеләр (ягъни Ибраһим галәйһиссәлам һәм аның динендәгеләр) агылып чыккан урыннан.
• وَاسْتَغْفِرُوا — гафу сорагыз, тәүбә итегез.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә монда Гарәфәттән кайту тәртибен өйрәтә. Мәккәнең Курайш кабиләсе үзләрен башкалардан өстен санап, Гарәфәттә туктамастан, Мүздәлифәдә генә торып, аннан кайта иде. Аларга "кешеләрдән өстенрәкбез" дигән тәкәбберлек хисләре кергән иде. Шуңа күрә Аллаһы аларга әмер бирә: "Гарәфәттән агылып чыгыгыз, Ибраһим галәйһиссәлам һәм аның динендәгеләр агылып чыккан урыннан — ягъни Гарәфәттән үк чыгыгыз. Җәһилият заманындагы кебек үзегезгә генә хас юл сайламагыз, бәлки барлык мөселманнар белән бергә булыгыз." Аннары Аллаһы аларга үз гөнаһлары өчен гафу сорарга куша: "Аллаһыдан гафу сорагыз, чөнки сез дә хаталар эшлисез, тәкәбберлек һәм башка гөнаһлардан сакланыгыз. Аллаһы тәүбә итүче бәндәләрен кичерүче һәм аларга бик рәхимле."

Бу әмер белән Аллаһы тәкәбберлекне бетерә һәм мөселманнарны бердәмлеккә, Аллаһы хозурында барысының да тигез икәнлегенә өйрәтә. Гарәфәттә тору — хаҗның мөһим өлеше, һәм пәйгамбәр галәйһиссәләм үзе дә шуннан кайткан, димәк, без аңа иярәргә тиешбез.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Бердәмлек һәм тигезлек — Ислам динендә кешеләрнең нәселе, дәрәҗәсе, байлыгы түгел, ә Аллаһыга тәкъвалыгы күзәтелә. Хаҗ вакытында бөтен мөселманнар бер урыннан чыгып, бер юлдан бару — моның ачык мисалы.
2. Тәкәбберлекне бетерү — Үзеңне башкалардан өстен кую — Аллаһыга хуш килми торган сыйфат. Мөселман һәрвакыт тыйнак булырга тиеш.
3. Тәүбә һәм гафу сорау — Кеше гөнаһсыз түгел, шуңа күрә һәрчак Аллаһыдан гафу сорарга, тәүбә итәргә кирәк. Аллаһының кичерүчәнлеге һәм рәхимлелеге — мөэминнәр өчен зур өмет чыганагы.
4. Пәйгамбәрләргә иярү — Ибраһим галәйһиссәлам кебек бөек пәйгамбәрләрнең юлыннан бару — Аллаһы мәхәббәтенә ирешүнең иң дөрес юлы.