Sure Bakara — Ayet 199

Kelime Anlamları:

• Efîdû (أَفِيضُوا): Akın edin, topluca hareket edin, sel gibi akıp gidin.
• Haysü (حَيْثُ): -den, -den taraf, bulunduğu yer.
• Efâd (أَفَاضَ): Akın etti, topluca ilerledi.
• Nâs (النَّاسُ): İnsanlar, halk.
• İstağfirû (اسْتَغْفِرُوا): Mağfiret dileyin, Allah'tan günahlarınızın bağışlanmasını isteyin.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, hac ibadetinin en önemli duraklarından biri olan Arafat vakfesiyle ilgilidir. Yüce Allah, müminlere şöyle buyurmaktadır: "Sonra insanların (yani Hz. İbrahim'in izinden gidenlerin) akın ettiği yerden siz de akın edin."

Cahiliye döneminde Kureyş kabilesi, diğer insanlara karşı büyüklük taslayarak Arafat'ta vakfe yapmaz, Müzdelife'de dururdu. Oysa Hz. İbrahim'in (a.s.) sünneti olan Arafat'ta vakfe yapmak, hac ibadetinin özüydü. Bu ayet, o cahilî kibir ve ayrımcılığı ortadan kaldırmakta, tüm Müslümanların eşit şartlarda, aynı mekânda vakfe yapmalarını emretmektedir. Bu, İslam'ın eşitlik ve kardeşlik anlayışının en güzel tezahürlerinden biridir.

Ayetin devamında ise "Allah'tan mağfiret dileyin" buyrulmaktadır. Hac ibadeti boyunca yapılan eksiklikler, kusurlar ve günahlar için Allah'tan af dilemek emredilmiştir. Çünkü kul, ne kadar gayret etse de ibadetinde kusur işleyebilir; bu yüzden Allah'a yönelip O'ndan bağışlanma istemelidir.

Ayetin sonunda Yüce Allah, kendisini "Ğafûr" (çok bağışlayan) ve "Rahîm" (çok merhamet eden) sıfatlarıyla tanıtmaktadır. Bu, kullarına bir müjdedir: Kim samimiyetle tövbe edip istiğfar ederse, Allah onun günahlarını bağışlar ve ona merhametiyle muamele eder. Allah'ın rahmeti, gazabını kuşatmıştır; O, tövbe eden kullarını asla geri çevirmez.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize iki önemli ders verir: Birincisi, ibadetlerde Allah'ın emrettiği şekliyle hareket etmek, kibir ve ayrımcılıktan uzak durmak. İkincisi ise her halimizde Allah'a yönelmek, O'ndan af dilemek ve O'nun rahmetinden asla ümit kesmemektir. Ne mutlu o kullara ki, hatalarını itiraf edip Allah'ın engin mağfiretine sığınırlar! Allah'ın rahmeti o kadar geniştir ki, samimi bir tövbe ile kulun tüm günahları affedilir ve kul, tertemiz bir sayfa ile hayatına devam eder. Rabbimiz bizleri, Hz. İbrahim'in izinden giden, kibir ve gururdan uzak duran, her an O'na yönelip istiğfar eden kullarından eylesin. Âmin.