સૂરા અલ-બકરા — આયત 38

1. કેટલાક શબ્દોના અર્થ:

• اهْبِطُوا: નીચે ઊતરો, અહીંથી નીકળી જાઓ.
• جَمِيعًا: બધા મળીને, એકસાથે.
• هُدًى: માર્ગદર્શન, સાચો રસ્તો દર્શાવતું જ્ઞાન.
• تَبِعَ: અનુસર્યું, પાલન કર્યું.
• خَوْفٌ: ડર, ભય.
• يَحْزَنُونَ: દુઃખી થાય છે, શોક કરે છે.

1. આયતનો તફસીર:

અલ્લાહ તઆલાએ આદમ અને હવ્વા (અલૈહિમસ્સલામ) તથા તેમની સાથે સંબંધિત સ્થિતિને લઈને ફરમાવ્યું કે તમે બધા જ આ સ્થાનથી નીચે ઊતરી જાઓ. આ હુકમમાં એ વાતની ખાતરી આપવામાં આવી કે આગળ જતાં તમારી પાસે અને તમારી સંતાનો પાસે મારા તરફથી માર્ગદર્શન આવશે, એટલે કે પયગંબરો અને કિતાબો દ્વારા સાચો રસ્તો દર્શાવવામાં આવશે. પછી એ સિદ્ધાંત બતાવવામાં આવ્યો કે જે વ્યક્તિ એ માર્ગદર્શનને અનુસરશે, ઈમાન લાવશે અને તે મુજબ આચરણ કરશે, તેમના માટે આગળના જીવનમાં કોઈ ડર નહીં રહે અને જે વીતી ગયું તેના માટે કોઈ દુઃખ પણ નહીં થાય. અર્થ એ છે કે હિદાયતને અપનાવનાર વ્યક્તિ આખિરતની ચિંતાઓથી સુરક્ષિત રહે છે અને દુન્યવી ગુમાવેલી વસ્તુઓનો શોક તેને ઘેરી લેતો નથી. આમ આ આયતમાં અલ્લાહે પોતાના બંધાઓને સ્પષ્ટ કરી દીધું કે સાચી સફળતા હિદાયતને અનુસરવામાં જ છે, અને તે જ ભય તથા ગમથી મુક્તિનો રસ્તો છે.

1. આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

• અલ્લાહ પોતાના બંધાઓને ક્યારેય હિદાયત વગર નથી છોડતો; તે પયગંબરો અને કિતાબો દ્વારા માર્ગદર્શન મોકલે છે.
• જે અલ્લાહના માર્ગદર્શનને અપનાવે છે, તેના માટે ભય અને ગમ બંને દૂર થઈ જાય છે; આ એક મોટી ખુશખબરી છે.
• ઈમાન અને હિદાયત ફક્ત દુન્યવી જીવનને જ નહીં, પરંતુ આખિરતને પણ સુરક્ષિત અને શાંતિપૂર્ણ બનાવે છે.
• આ આયત આપણને શીખવે છે કે ગુમાવેલી દુન્યવી વસ્તુઓ પર વધુ પડતો શોક ન કરવો, પરંતુ અલ્લાહના માર્ગદર્શનને પકડી રાખવું, કારણ કે તેમાં જ સાચી સફળતા અને સંતોષ છે.
• આ આયત દરેક મુસલમાનને પ્રોત્સાહન આપે છે કે તે કુરાન અને સુન્નતને અપનાવે, જેથી તે ડર અને દુઃખથી મુક્ત થઈને અલ્લાહની રહેમત અને જન્નતનો હકદાર બને.