سوره بقره — آیه 86

معانی کلمات:

• اشْتَرَوُا: خریدند، یعنی اختیار کردند و برگزیدند (در اینجا به معنای استبدال و مبادله است).
• الْحَیَاةَ الدُّنْیَا: زندگی زودگذر و فانی دنیا.
• بِالْآخِرَةِ: در برابر آخرت و زندگی جاودان.
• یُخَفَّفُ: سبک و کم شود.
• یُنصَرُونَ: یاری میشوند و از عذاب نجات داده میشوند.

تفسیر آیه:

این آیه در ادامهی توصیف گروهی است که با وجود آگاهی از حق، آن را انکار کردند و راه کفر و گناه را برگزیدند. خداوند دربارهی آنان میفرماید: اینان همان کسانی هستند که زندگی زودگذر و لذتهای ناپایدار دنیا را بر آخرت و نعمتهای جاودان آن ترجیح دادند و آن را با این معاملهی نابرابر خریدند. آنان بهجای اینکه برای رضای خدا و سعادت ابدی تلاش کنند، به متاع فانی دنیا دل بستند و آخرت خود را تباه ساختند. در نتیجه، برای چنین کسانی در روز قیامت هیچ تخفیفی در عذاب نیست و عذاب الهی بهطور کامل بر آنان وارد میشود و هیچکس نیز نمیتواند آنان را یاری کند یا از عذاب خدا نجات دهد. این پاداش عادلانهی اعمال آنان است که با انتخاب نادرست خود، سعادت ابدی را از دست دادند.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان عاقل باید میان دنیای فانی و آخرت باقی، دنیا را برگزیند که مزرعهی آخرت است، نه آنکه آخرت را فدای دنیا کند. این آیه هشدار میدهد که دلبستگی به لذتهای زودگذر و غفلت از آخرت، زیانبارترین معامله است.
• هیچ پشیمانی و ندامتی در قیامت سودی ندارد؛ چنانکه هیچ یاوری نمیتواند از عذاب الهی جلوگیری کند. پس باید پیش از فرا رسیدن آن روز، با ایمان و عمل صالح، آیندهی خود را تضمین کنیم.
• این آیه نشان میدهد که خداوند عادل است و هر کس نتیجهی انتخاب خود را میبیند؛ اما در عین حال، درِ توبه و بازگشت تا لحظهی مرگ باز است و رحمت الهی شامل حال کسانی میشود که بهسوی او برگردند.