سوره بقره — آیه 87

معانی واژگان:

• قَفَّیْنَا: پشت سر هم فرستادیم، پی در پی دنبال کردیم.
• الْبَیِّنَات: معجزات آشکار و دلایل روشن.
• أَیَّدْنَاهُ: او را نیرو و تأیید دادیم.
• رُوحِ الْقُدُس: جبرئیل امین (علیه السلام).
• تَهْوَى: دوست دارد و میل دارد.
• اسْتَکْبَرْتُمْ: تکبر ورزیدید و سرپیچی کردید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، بنیاسرائیل را مخاطب قرار داده و نعمتهای بزرگ خود را بر آنان یادآوری میکند تا آنان را به خاطر رفتار ناشایستشان سرزنش کند. میفرماید: به یقین، ما به موسی (علیه السلام) کتاب آسمانی تورات را عطا کردیم و پس از او پیامبران بسیاری را پشت سر هم و پی در پی برای هدایت بنیاسرائیل فرستادیم. همچنین به عیسی پسر مریم (علیهما السلام) معجزات روشن و آشکاری عطا کردیم؛ معجزاتی مانند زنده کردن مردگان، شفای کور مادرزاد و مبتلایان به بیماری پیسی که نشانههای روشنی بر صدق نبوت او بود. و او را با روحالقدس که جبرئیل امین است، تأیید و یاری کردیم.

سپس خداوند آنان را مورد سرزنش قرار میدهد و میفرماید: آیا هر زمان که پیامبری از جانب خداوند برای شما آمد و احکام و دستوراتی آورد که با خواستهها و امیال نفسانی شما مخالف بود، در برابر او تکبر ورزیدید و گردنکشی کردید؟ شما گروهی از پیامبران را تکذیب کردید و گروهی دیگر را به قتل رساندید. این رفتار شما نشاندهنده سرکشی و عناد شما در برابر حق است، نه اینکه پیامبران الهی نقصی داشته باشند.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند متعال در طول تاریخ، پیامبران متعددی را برای هدایت بشر فرستاده است که نشانه لطف و رحمت گسترده او نسبت به بندگانش است.
• معجزات پیامبران، دلایل روشنی بر صدق دعوت آنان است و انسان عاقل باید در برابر این دلایل روشن، تسلیم حق شود.
• تکبر و پیروی از هوای نفس، بزرگترین مانع پذیرش حق و هدایت است؛ همانگونه که بنیاسرائیل به خاطر همین صفات زشت، از نعمت هدایت محروم شدند.
• ایمان واقعی، مستلزم تسلیم شدن در برابر تمام دستورات خداوند است، نه فقط آن بخشهایی که با میل و خواسته انسان هماهنگ است.
• امت اسلامی باید از سرنوشت تلخ بنیاسرائیل عبرت بگیرد و در برابر پیامبر خاتم (صلی الله علیه وسلم) و آموزههای قرآن، فروتنی و تسلیم نشان دهد تا مشمول رحمت الهی گردد.