Та Ха сүресі — Аят 94

1. Сөздердің мағынасы:

• يَا ابْنَ أُمَّ — «Уа, анамның ұлы!» — бұл жерде Харон Мұсаға (ғ.с.) жұмсақ, мейірімді үнмен қаратып айтып тұр.
• لِحْيَتِي — «сақалыма».
• رَأْسِي — «басыма» (яғни шашыма).
• خَشِيتُ — «қорықтым».
• فَرَّقْتَ — «бөліп тастадың, араздастырдың».
• تَرْقُبْ — «сақтамадың, күзетпедің, орындамадың».

1. Аяттың тәпсірі:

Мұса (ғ.с.) Тауратты алып қайтып келгенде, қауымының бұзақыға табынып жүргенін көріп, қатты ашуланып, ағасы Харонды айыптай бастады. Тіпті оның сақалынан және басының шашынан ұстап, өзіне қарай тартты. Сонда Харон оған мейірімді, жұмсақ үнмен: «Уа, анамның ұлы! Сақалымнан да, басымның шашынан да тартпа. Менің бұл істе кінәм жоқ. Менің қауымның арасында қалуымның себебі бар: егер мен оларды тастап, саған еріп кетсем, олар бүлініп, бір-бірімен араздасып, топқа бөлініп кетер еді. Сонда сен маған: "Сен Исраил ұрпақтарының арасын бөліп тастадың, менің саған қалдырған өсиетімді орындамадың" деп айыптар едің. Мен саған: "Қауымымның арасында қалып, оларды түзеуге тырыс" деп тапсырған едің. Мен сол тапсырмаңды орындау үшін олардың арасында қалдым, оларды жалғыз тастап кетпедім», — деді.

Яғни Харон (ғ.с.) өзінің қалуындағы даналықты түсіндіріп, ағасының ашуын басуға тырысты. Ол қауымды жалғыз қалдырса, олардың бүлініп, бытырап кетуінен қорыққанын жеткізді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Мейірімділік пен жұмсақтық — Харон (ғ.с.) ағасының ашулы күйінде де оған жұмсақ сөйлеп, өзін ақтап, кешірім сұрағандай болды. Бұл — отбасылық қарым-қатынаста мейірімді болудың үлгісі.
• Жауапкершілік сезімі — Харон (ғ.с.) өзіне жүктелген жауапкершілікті сезініп, қауымын тастап кетпеді. Бұл — аманатқа адал болудың, қоғам алдындағы жауапкершілікті мойындаудың көрінісі.
• Асығыс үкім шығармау — Мұса (ғ.с.) ашуланып, ағасын айыптады, бірақ Харонның түсіндірмесінен кейін шындық ашылды. Бұл — адамды айыптамас бұрын оның себебін тыңдаудың маңыздылығын көрсетеді.
• Қауымды бірлікте ұстау — Харон (ғ.с.) қауымның бөлініп кетуінен қорықты. Бұл — мұсылман қауымының бірлігі мен ынтымағын сақтаудың қаншалықты маңызды екенін үйретеді.
• Алланың өсиетін орындау — Харон (ғ.с.) өзіне берілген өсиетті ұстануға тырысты. Бұл — әрбір мұсылманның Алланың әмірлерін орындауға ұмтылуы керектігін еске салады.

Осы аят арқылы біз отбасылық қарым-қатынаста, қоғамдық жауапкершілікте және бірлікті сақтауда даналық пен мейірімділікке шақырыламыз.