طہ سۈرىسى — ئايەت 94

1. قىسقىچە سۆز ئىزاھاتى:

• «يَا ابْنَ أُمَّ»: ئى ئانامنىڭ ئوغلى، دېگەن مەنىدە، بۇ ئەركىلەش ۋە يېقىنلىق ئىپادىسى.
• «لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلَا بِرَأْسِي»: ساقىلىمنى ۋە بېشىمنى (چاچىمنى) تۇتما، دېگەن مەنىدە.
• «خَشِيتُ»: قورقتۇم، ئەندىشە قىلدىم.
• «فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِي إِسْرَائِيلَ»: بەنى ئىسرائىلنىڭ ئارىسىنى ئايرىۋەتتىڭ، پارچىلىۋەتتىڭ.
• «وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِي»: مېنىڭ سۆزۈمنى (ۋەسىيىتىمنى) كۈتۈپ باقمىدىڭ، ھۆرمەت قىلمىدىڭ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ھارۇن ئەلەيھىسسالام قېرىندىشى مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۇنىڭ ساقىلى ۋە بېشىدىن تارتىپ ئۆزىگە تارتقان ۋاقتىدا، ئۇنىڭغا يۇمشاقلىق بىلەن خىتاب قىلىپ: «ئى ئانامنىڭ ئوغلى! ساقىلىمنى ۋە بېشىمنى تۇتما، مېنى ئۆزۈڭگە تارتما. مەن سېنىڭ يېنىڭغا كېلىشتىن ئاۋۋال بىر ئەندىشە بىلەن قېلىپ قالدىم. ئەگەر مەن ئۇلارنى تاشلاپ سېنىڭ يېنىڭغا كەلگەن بولسام، بەنى ئىسرائىل ئارىسىدا ئىختىلاپ چىقىپ، ئۇلار تارقىلىپ كېتىشى مۇمكىن ئىدى. ئاندىن سەن مېنى ئەيىبلەپ: «بەنى ئىسرائىلنىڭ ئارىسىنى ئايرىۋەتتىڭ، مېنىڭ ساڭا قىلغان ۋەسىيىتىمنى كۈتۈپ باقمىدىڭ» دەپ قويۇشۇڭدىن قورقتۇم. شۇڭا مەن ئۇلارنىڭ ئارىسىدا قېلىپ، ئۇلارنى يېتەكلەپ ۋە ئىسلاھ قىلىپ تۇرۇشنى توغرا كۆردۈم» دېدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، دىنىي ئىشلاردا ۋە جامائەت ئىشلىرىدا ئاقىللىق ۋە سەۋر-تاقەت بىلەن ئىش قىلىش كېرەك. ھارۇن ئەلەيھىسسالام ئۆزىنىڭ قېرىندىشىغا بولغان مۇھەببىتىنى ۋە ئۇنىڭغا بولغان ھۆرمىتىنى ئىپادىلەش بىلەن بىرگە، ئۆزىنىڭ قىلغان ئىشىنىڭ ھېكمىتىنى چۈشەندۈردى. بۇ بىزگە شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ئىختىلاپ يۈز بەرگەندە، بىر-بىرىمىزگە يۇمشاق مۇئامىلە قىلىش، ئەيىبلەشتىن ئاۋۋال ئەھۋالنى چۈشىنىش ۋە كەڭ قورساقلىق بىلەن مۇئامىلە قىلىش لازىم. ئىسلام دىنى بىزنى بىر-بىرىمىزگە مېھرىبان، سەۋرچان ۋە ئادىل بولۇشقا چاقىرىدۇ. قۇرئان كەرىم بىزگە ھاياتنىڭ ھەر ساھەسىدە توغرا يول كۆرسىتىدىغان نۇر ۋە ھىدايەتتۇر. كېلىڭلار، بىز قۇرئاننىڭ ئەخلاقى بىلەن زىننەتلىنىپ، بىر-بىرىمىزگە مېھرىبان ۋە كەڭ قورساق بولايلى، شۇنداقلا ئىختىلاپلارنى ھېكمەت بىلەن ھەل قىلىپ، ئىسلام جامائىتىنىڭ بىرلىكىنى قوغدايلى.