سوره طہ — آيت 94

1) ڏکيون ۽ وضاحت طلب لفظ:

• يَا ابْنَ أُمَّ: اي منهنجي ماءُ جا پٽ! (يعني اي منهنجا ڀاءُ!) هيءَ پيار ۽ نرميءَ جو انداز آهي.
• لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلَا بِرَأْسِي: منهنجي ڏاڙهيءَ ۽ منهنجي مٿي (جي وارن) کي نه پڪڙ.
• خَشِيتُ: مون ڊپ ڪيو / مون انديشو ڪيو.
• فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِي إِسْرَائِيلَ: تون بني اسرائيلن ۾ ڦوٽ وجهي ڇڏي / تون بني اسرائيلن کي ٽوڙي ڇڏي.
• وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِي: ۽ تون منهنجي ڳالهه جو خيال نه رکيو / تون منهنجي وصيت نه مڃي.

2) تفسير:

حضرت موسيٰ عليه السلام جڏهن ڪاوڙ ۾ پنهنجي ڀاءُ حضرت هارون عليه السلام ڏانهن متوجه ٿيا ۽ سندس ڏاڙهيءَ ۽ مٿي جا وار پڪڙي پاڻ ڏانهن ڇڪڻ لڳا، تڏهن حضرت هارون عليه السلام وڏي نرميءَ ۽ محبت سان عرض ڪيو: اي منهنجا پيارا ڀاءُ! مون تي مهرباني ڪر، منهنجي ڏاڙهيءَ ۽ مٿي جا وار نه پڪڙ، ڇاڪاڻ ته منهنجي پٺيان رهڻ جو مون وٽ صحيح عذر آهي. مون کي انديشو ٿيو ته جيڪڏهن آءٌ بني اسرائيلن کي ڇڏي تنهنجي پٺيان اچي وڃان ها، ته سون جو گوسالو پوڄيندڙن ۽ ان جي مخالفت ڪندڙن جي وچ ۾ تڪرار ۽ تفرقو ٿي پوي ها، ۽ پوءِ تون مون کي اها ڳالهه چوين ها ته تون بني اسرائيلن ۾ ڦوٽ وجهي ڇڏي ۽ منهنجي وصيت جو خيال نه رکيو، جيڪا تون مون کي ڇڏيندي چيو هئين ته قوم ۾ منهنجو خليفو ٿي رهه ۽ سڌاري جو ڪم ڪر.

3) فائدا ۽ سبق:

• نرمي ۽ حلم جي تربيت: هيءَ آيت سيکاريندي آهي ته وڏي کان وڏي غلط فهميءَ جي وقت به نرميءَ ۽ پيار سان ڳالهائڻ گهرجي، جيئن حضرت هارون عليه السلام پنهنجي ڀاءُ کي پيار سان سمجهايو.
• اتحاد ۽ يڪجهتي جي اهميت: اسلام ۾ مسلمانن جي وچ ۾ تفرقو ۽ ڦوٽ وجهڻ کان بچڻ جي ترغيب ڏني وئي آهي، ڇاڪاڻ ته حضرت هارون عليه السلام قوم کي ٽوڙڻ کان بچڻ لاءِ پاڻ تي الزام سهڻ لاءِ تيار ٿيا.
• ذميواري ۽ امانت داري: قوم جي اڳواڻي ۽ ذميواري نڀائڻ ۾ حڪمت ۽ صبر جي ضرورت آهي، ۽ هر فيصلو قوم جي مذهبي ۽ اجتماعي مفاد کي سامهون رکي ڪرڻ گهرجي.
• ڀائرن جي وچ ۾ محبت: حضرت موسيٰ ۽ حضرت هارون عليهما السلام جي وچ ۾ جيڪا محبت ۽ احترام هئي، اها اسان لاءِ نمونو آهي ته ڀائرن ۽ عزيزن سان پيار ۽ عزت جو رشتو قائم رکڻ گهرجي.
• اسلام جي آساني ۽ حڪمت: هيءَ آيت ڏيکاري ٿي ته اسلام ۾ هر عمل جي پويان حڪمت ۽ مصلحت آهي، ۽ مسلمان کي گهرجي ته هو پنهنجي عمل جو مقصد ۽ نتيجو سوچي، نه رڳو ظاهري ڳالهين تي ڪاوڙ ڪري.