انبیاء سۈرىسى — ئايەت 11

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• وَكَمْ: «قانچىلىك كۆپ» دېگەن مەنىدە بولۇپ، بۇ يەردە كۆپلىك ۋە مۇبالىغەنى ئىپادىلەيدۇ.
• قَصَمْنَا: «بىز ئۆرتۈپ ۋەيران قىلدۇق، يوق قىلدۇق» دېگەن مەنىدە. ئەسلىدە «قەسەم» سۆزىدىن بولۇپ، «بىر نەرسىنى سۇندۇرۇپ ئايرىۋەتكەندەك پارچىلاش» مەنىسىنى بىلدۈرىدۇ. بۇ يەردە ئاللاھ تائالانىڭ قەۋمنى پۈتۈنلەي ھالاك قىلىشىنى كۆرسىتىدۇ.
• قَرْيَةٍ: «شەھەر، يۇرت، قەۋم» دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە شەھەر ئاھالىسىنى كۆرسىتىدۇ.
• ظَالِمَةً: «زالىم، زۇلۇم قىلغۇچى» دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە ئاللاھقا كاپىر بولۇش ۋە پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىش زۇلۇمىنى كۆرسىتىدۇ.
• أَنشَأْنَا: «بىز يارىتىپ پەيدا قىلدۇق، بارلىققا كەلتۈردۇق» دېگەن مەنىدە.
• قَوْمًا آخَرِينَ: «باشقا بىر قەۋمنى» دېگەن مەنىدە.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتى ۋە ئادالىتىنى ئۇقتۇرۇپ، ئىنسانلارغا ئىبرەت بېرىدۇ. ئۇ زۇلۇم ۋە كۇفرى بىلەن ئۆزىگە زۇلۇم قىلغان نۇرغۇن يۇرتلارنى ۋەيران قىلدى. بۇ يۇرتلارنىڭ ئاھالىسى ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىپ، كاپىرلىق ۋە گۇناھ-مەئسىيەتتە چىڭ تۇرغان ئىدى. شۇ سەۋەبتىن ئاللاھ ئۇلارنى پۈتۈنلەي ھالاك قىلىپ، ئۇلارنىڭ ئورنىغا باشقا بىر قەۋمنى پەيدا قىلدى. بۇ يېڭى قەۋم ئۇلارنىڭ يۇرتلىرىغا ئورۇنلاشتى ۋە ئۇلارنىڭ ئورنىنى ئىگىلىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئاللاھ تائالا زالىملارنى ھەرگىز جازاسىز قويمايدۇ. كىمكى كۇفرى ۋە زۇلۇمدا چىڭ تۇرسا، ئۇنىڭ ئاقىۋىتى ھالاكەتتۇر. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە قۇدرىتى چەكسىز بولۇپ، ئۇ بىر قەۋمنى يوق قىلسا، يەنە بىر قەۋمنى بارلىققا كەلتۈرۈشكە قادىردۇر. بۇ ئايەت ئىنسانلارنى ئويغا كەلتۈرۈپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشقا، زۇلۇمدىن يىراق تۇرۇشقا ۋە تەۋبە قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر دائىم تەۋبە قىلغۇچىلارنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ ۋە ئۇلارغا رەھمەت قىلىدۇ.