Anbiyo surasi — Oyat 11

Kalima ma'nolari:

• قصمنا: sindirdik, yo'q qildik, halok etdik.
• قرية: qishloq yoki shahar aholisi (bu yerda aholi nazarda tutilgan).
• ظالمة: zolim, kofir, o'ziga zulm qilgan.
• أنشأنا: yaratdik, paydo qildik, vujudga keltirdik.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'tgan ummatlarning taqdiridan ibrat olishga chorlaydi. "Qanchalab qishloq va shaharlarni halok qildik" — ya'ni ularning aholisi o'zlariga yuborilgan payg'ambarlarni yolg'onchi qilib, kufr va isyon yo'lini tutganlari uchun ularni turli xil azob-uqubatlar bilan yo'q qildik. Ular zolim edilar, ya'ni o'zlariga va boshqalarga zulm qilganlar, Allohning buyruqlarini buzganlar, gunoh va ma'siyatda haddan oshganlar. Keyin esa ularning o'rnida boshqa qavmlarni paydo qildik, ularni yer yuziga voris qildik. Bu Allohning qudrati va irodasi bilan bo'ldi — bir qavm ketib, boshqasi keladi. Bu holat ibratdirki, hech bir qavm Allohning azobidan qochib qutula olmaydi va ularning kuchi-qudrati ularni Allohning jazosidan saqlab qola olmaydi.

Foydalar:

• Alloh taolo zolim va kofir qavmlarni halok qilishga qodirdir va bu Uning adolatining namunasidir.
• Yer yuzida hech kim abadiy qolmaydi; avlodlar almashinadi, bu esa insonni o'z amallari haqida o'ylashga undaydi.
• Bu oyat musulmonlarga sabr va mustahkamlik beradi — zulm va kufr vaqtinchalik bo'lib, oxir-oqibat haq g'alaba qiladi.
• Inson zolimlikdan qochishi va Allohning rahmatiga erishish uchun to'g'ri yo'ldan borishi kerak, chunki zolimlarning oqibati halokatdir.
• Bu voqealar Qur'onda zikr qilinishi orqali o'quvchiga ibrat va pand-nasihat beriladi, shuningdek, Allohning buyuk qudrati va hikmatini tasdiqlaydi.