انبیاء سۈرىسى — ئايەت 5

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• أَضْغَاثُ أَحْلَامٍ: ئارىلاش چۈشلەر، ئەمەلىي ئاساسى يوق چۈشلەر.
• افْتَرَاهُ: ئۇنى ئۆزى توقۇپ چىقاردى، يالغاندىن ئويدۇرۇپ چىقاردى.
• شَاعِرٌ: شائىر، بۇ يەردە "يالغانچى" مەنىسىدە قوللىنىلغان.
• آيَةٍ: مۆجىزە، ئالامەت.
• الْأَوَّلُونَ: ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىمانسىز كاپىرلار ھەقىقەتنى قوبۇل قىلمىدى، ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا كەلتۈرۈلگەن ۋەھىيگە قارىتا ئىختىلاپلىق پىكىرلەرنى ئوتتۇرىغا قويدى. ئۇلار بىر ۋاقىت "بۇ پەقەت ئارىلاش چۈشلەر، ئەمەلىي ئاساسى يوق" دېدى. يەنە بىر ۋاقىت "ياق، ئۇنى ئۆزى توقۇپ چىقاردى، ئەسلى ۋەھىي ئەمەس" دېدى. يەنە بىر ۋاقىت "ئۇ شائىر، ئۇ كەلتۈرگىنى شېئىر" دېدى. ئۇلارنىڭ بۇ سۆزلىرى پەقەت ئىنكار قىلىش ۋە ئىككىلىنىشتىن باشقا نەرسە ئەمەس، ھەقىقەتەن ئۇلار ھەقىقەتنى تونۇشنى خالىمىدى.

ئاندىن ئۇلار: "ئەگەر ئۇ راستچىل بولسا، ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرگە ئوخشاش بىزگە مۆجىزە كەلتۈرسۇن" دېدى. ئۇلار سالىھ ئەلەيھىسسالامنىڭ تۆگىسى، مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ھاسىسى ۋە ئىيسا ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىلىرىنى كۆز ئالدىغا كەلتۈرۈپ، شۇنداق ماددىي مۆجىزىلەرنى تەلەپ قىلدى.

ئەمما ئۇلار بىلىشى كېرەككى، ھەر بىر پەيغەمبەرگە بېرىلگەن مۆجىزە ئاللاھنىڭ ھېكمىتى بويىچە بولغان. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا بېرىلگەن ئەڭ ئۇلۇغ مۆجىزە بولسا قۇرئان كەرىمنىڭ ئۆزىدۇر. قۇرئاننىڭ ئىعجازى، ئۇنىڭ ئەبەدىيلىكى ۋە ئىنسانىيەتكە يېتەكچىلىكى ھەر قانداق ماددىي مۆجىزىدىن ئۈستۈندۇر.

ئى ئىنسانلار! قۇرئان كەرىمنىڭ ھەقىقىي مۆجىزە ئىكەنلىكىنى چۈشىنىڭلار. ئۇ پەقەت ئوقۇپ ئۆتكەن كىتاب ئەمەس، بەلكى ھاياتىڭلارنى يورۇتۇپ بېرىدىغان نۇر، قەلبىڭلارنى تىنچلاندۇرىدىغان شىپا، روھىڭلارنى بېيىتىدىغان خەزىنىدۇر. ئۇنىڭ ھەر بىر ئايىتىدە ئاللاھنىڭ ھېكمىتى، ھەر بىر ھۆكمىدە ئىنسانىيەتنىڭ بەختى ياتىدۇ. كېلىڭلار، قۇرئاننى ئوقۇپ، ئۇنىڭ مەنىسىنى چۈشىنىپ، ھاياتىمىزنى ئۇنىڭ يېتەكچىلىكىدە قۇرايلى. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقەتنى تونۇيدىغان، قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن يورۇيدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن.