Ənbiya surəsi — Ayə 5

Kəlmələrin mənaları:

• Əzğasü əhlam – qarışıq, mənasız yuxular.
• İftərah – onu özündən uydurmaq, yalan isnad etmək.
• Şair – şair, yalançı (burada: vəhyi şeir adlandırmaq).
• Ayə – möcüzə, dəlil.
• Əvvəlin – əvvəlki peyğəmbərlər.

Təfsir:

Bu ayə, müşriklərin Peyğəmbərimizə (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun gətirdiyi Qurana qarşı nə qədər çaşqın və ziddiyyətli mövqe tutduqlarını açıq şəkildə göstərir. Onlar Quranın ilahi kəlam olduğunu qəbul etmək istəməyərək, hər dəfə fərqli bir bəhanə uydururdular. Bəzən deyirdilər: “Bunlar qarışıq yuxulardır, gerçəyi yoxdur.” Bəzən: “O, bunu özündən uydurub, Allah adına yalan deyir.” Bəzən də: “O, sadəcə bir şairdir, dedikləri şeirdir” – deyirdilər.

Bu sözlər onların nə qədər aciz və haqsız olduqlarını göstərir. Çünki onlar Qurana qarşı heç bir dəlil gətirə bilmirdilər, ancaq boş sözlərlə onu rədd etməyə çalışırdılar. Daha sonra isə istehza ilə: “Əgər o, doğru deyirsə, qoy bizə əvvəlki peyğəmbərlərə göndərilən möcüzələr kimi bir möcüzə gətirsin” – dedilər. Onlar Saleh peyğəmbərin dəvəsi, Musa peyğəmbərin əsa və digər möcüzələri kimi maddi, gözlə görünən bir möcüzə tələb edirdilər.

Lakin onlar unudurdular ki, möcüzələr Allahın iradəsi ilə, hikmətə uyğun olaraq göndərilir. Peyğəmbərimizə (sallallahu aleyhi və səlləm) verilən ən böyük möcüzə isə Qurani-Kərimdir – o, əbədi və bütün bəşəriyyətə qədər davam edən bir möcüzədir. Bu, ağıl və qəlb sahibləri üçün ən böyük dəlildir. Ey insan! Quranın bu qədər fəsahətli, gözəl və hikmətli olması, onun insan sözü olmadığına ən açıq sübutdur. Bu gün də heç kim onun bənzərini gətirə bilməz və gətirə də bilməyəcəkdir. Allahın rəhməti və hidayəti ilə bizə bəxş edilən bu böyük nemətə şükür edək və onu dərindən anlamağa, yaşamağa çalışaq.