Аль-Анбия сүрөсү — Аят 68

1. Сөздөрдүн мааниси:

• حَرِّقُوهُ — «аны өрттөгүлө», башкача айтканда отко ыргытып өрттөп жок кылгыла.
• آلِهَتَكُمْ — «кудайларыңар», бутпарастар сыйынган жасалма кудайлар, буттар.
• انصُرُوا — «жардам бергиле, колдогула, коргогула».
• إِن كُنتُمْ فَاعِلِينَ — «эгер силер (муну) кылуучу болсоңор», башкача айтканда: эгер чындап буттарыңарды коргоп, жеңишке жетүүнү кааласаңар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ибрахим (алайхис-салам) өз элине буттарынын жалган кудай экенин далилдер менен түшүндүрүп, алардын акылсыздыгын ачык көрсөткөндөн кийин, элдин колунда эч кандай далил калбады. Акыйкат ачык болуп, алардын буттарынын кудуретсиздиги белгилүү болгон соң, алар акылга жүгүнбөй, күчкө, зордук-зомбулукка өтүштү. Алар: «Ибрахимди отко өрттөгүлө, буттарыбызды коргоп, аларга жардам бергиле, эгер чындап ушундай кылууга жарамдуу болсоңор», — деп кыйкырышты. Башкача айтканда, алар өздөрүнүн жалган кудайлары үчүн өч алууну, аларды коргоону каалашты. Бирок бул алардын акыркы алсыздыгынын белгиси эле: далил менен жеңе албаганда, алар отко кайрылышты.

Аллах Таала алардын бул арам оюн ишке ашырбады. Алар чоң от жагып, Ибрахимди (алайхис-салам) ошол отко ыргытышты. Бирок Аллах Өз пайгамбарын коргоп, отко буйрук кылды: «Эй от, Ибрахимге салкын жана тынчтык бол!» Ошентип, от ага эч кандай зыян келтирбеди, ал оттун ичинде эч кандай азап тартпады. Аллах Өзүнүн жакын досуна жардам берип, аны жеңишке жеткирди.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыйкат дайыма жеңет. Ибрахим (алайхис-салам) акыйкатты айтып, алардын жалган кудайларынын кудуретсиздигин далилдеди. Далил менен жеңе албаган адамдар күчкө өтөт, бирок бул алардын алсыздыгын гана көрсөтөт.
• Аллах Өз пайгамбарларын жана ыймандуу пенделерин коргойт. От Ибрахимди (алайхис-салам) өрттөй албады, анткени Аллах аны коргоду. Бул — Аллахтын кудуретинин чоң далили.
• Ислам — акыл жана далил дини. Ибрахим (алайхис-салам) элди акыл-эс жана далил менен чакырды. Ал эч качан зордук-зомбулукка барбады. Ал эми ага каршы чыккандар далилсиз калганда гана отко кайрылышты.
• Сабыр жана таваккул. Ибрахим (алайхис-салам) отко ыргытылганда да Аллахка таянып, сабыр кылды. Аллах аны куткарды. Бул — ыймандуу адам үчүн чоң сооротуу жана үмүт.
• Жалган кудайлар эч нерсеге жарабайт. Буттар өздөрүн коргой албады, аларга сыйынгандар да аларды коргой албады. Бул — Аллахтан башкага сыйынуунун пайдасыздыгын көрсөтөт.
• Ислам дини адамды акыйкатка, бир Аллахка сыйынууга чакырат. Бул аят бизге Ибрахим (алайхис-салам) сыяктуу акыйкат үчүн турууну, Аллахка таянууну жана сабыр кылууну үйрөтөт. Аллахтын дини — жеңишке жетүүчү дин.