سوره انبیاء — آيت 68

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• حَرِّقُوهُ: ان کي ساڙي ڇڏيو (يعني باهه ۾ اڇليو).
• آلِهَتَكُمْ: اوھان جي معبودن (بتن) کي.
• اِنْ كُنْتُمْ فَاعِلِينَ: جيڪڏھن اوھين (اهو ڪم) ڪرڻ وارا آھيو.

2) آيت جي تفسير:

جڏھن حضرت ابراهيم عليه السلام دليلن ۽ حجتن سان قوم جي بت پرستيءَ کي رد ڪيو ۽ سندن سامهون حق واضح ٿي ويو، تہ اھي حجت ۾ عاجز ٿي پيا ۽ سندن دليل ختم ٿي ويا. پوءِ انھن سوچيو تہ ھاڻي رڳو طاقت ۽ زور استعمال ڪرڻ ئي رھيو آھي. تنھنڪري انھن چيو تہ حضرت ابراهيم کي باهه ۾ ساڙي ڇڏيو، ۽ پنھنجي معبودن (بتن) جي مدد ڪريو، ڇاڪاڻ تہ انھن بت پرستن جو مقصد پنھنجي بت کي عزت ۽ نصرت ڏيڻ ھو، جن کي حضرت ابراهيم عليه السلام ٽوڙي ۽ ذليل ڪري ڇڏيو ھو. انھن چيو تہ جيڪڏھن اوھين واقعي پنھنجي معبودن جي مدد ڪرڻ جا ارادو رکون ٿا تہ پوءِ ائين ئي ڪريو ۽ حضرت ابراهيم کي سخت سزا ڏيو. اھڙي طرح انھن باهه ٻاري ۽ کيس ان ۾ اڇلي ڇڏيو، پر الله تعاليٰ پنھنجي پياري نبي جي مدد ڪئي ۽ باهه کي حڪم ڏنو تہ اي باهه! تون ابراهيم تي ٿڌي ۽ سلامتي واري ٿي وڃ، تنھنڪري ان کي باهه ۾ ڪو به نقصان نه رسيو ۽ نه ڪو ڏک پهتو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• حق جي سامهون باطل جي بيوسي: جڏھن باطل وارن وٽ دليل ۽ حجت ختم ٿي وڃي ٿي، تہ اھي زور ۽ طاقت جو سهارو وٺن ٿا، جيئن انھن بت پرستن ڪيو. ان مان معلوم ٿئي ٿو تہ حق ھميشه غالب رھندو آھي ۽ باطل آخر ۾ بيوس ٿي پوندو آھي.
• الله جي نبي جي مدد: الله تعاليٰ پنھنجي نبي ۽ رسول جي مدد ضرور ڪندو آھي، چاھي دشمن ڪيترا به وڏا ۽ طاقتور ھجن. باهه کي ٿڌي ۽ سلامتي واري بڻائڻ الله جي قدرت جو عظيم ثبوت آھي.
• صبر ۽ استقامت جو سبق: حضرت ابراهيم عليه السلام کي باهه ۾ اڇلائڻ وقت به ڪو خوف نه ٿيو، ۽ انھن الله تي ڀروسو رکيو. اسان کي به مشڪلاتن ۾ صبر ۽ استقامت سان الله تي ڀروسو رکڻ گھرجي.
• اسلام جي سچائي: قرآن مجيد ۾ بيان ٿيل واقعا ۽ الله جي نبي جي مدد جا قصا اسان جي ايمان کي وڌائين ٿا ۽ اسان کي يقين ڏيارين ٿا تہ الله تعاليٰ پنھنجي دين جي حفاظت ڪندڙ آھي.
• بت پرستيءَ جي باطلت: بت پرستن جي معبودن جي مدد ڪرڻ جو مطالبو انھن جي بيوقوفي ۽ باطل عقيدي جو ثبوت آھي. اسان کي رڳو ھڪ الله جي عبادت ڪرڻ گھرجي، جو سڀني جو پالڻھار ۽ مددگار آھي.