Haj surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• اتَّقُوا – qo'rqing, saqlaning, Allohning buyruqlarini bajarib, qaytarganlaridan tiyilib, Uning jazosidan ehtiyot bo'ling.
• زَلْزَلَةَ – qattiq silkinish, larza, yerning shiddatli tebranishi.
• السَّاعَةِ – Qiyomat soati, qiyomatning boshlanishi.
• عَظِيمٌ – buyuk, ulkan, ta'riflab bo'lmaydigan darajada katta.

Tafsir:

Ey barcha insonlar! Parvardigorlaringizdan qo'rqing va Uning azobidan saqlaning. Uning buyruqlarini bajo keltiring va qaytargan narsalaridan tiyiling. Chunki Qiyomat soatining zilzilasi – yerning shiddatli silkinishi va u bilan bog'liq dahshatli hodisalar – juda buyuk va ulkan narsadir. Bu zilzila shunchalik og'irki, uning dahshati, kattaligi va mohiyatini tasavvur qilish ham, ta'riflash ham imkonsizdir. Yer o'zining barcha qatlamlari bilan larzaga kelib, yoriladi va ichidagi narsalarni tashqariga chiqaradi. Bu holatning og'irligi va azobi faqat Alloh taoloning O'zigagina ma'lumdir. Shuning uchun har bir inson bu ulkan kunga hozirlik ko'rishi, o'z amallarini tuzatishi va Allohning roziligini topishga intilishi lozim. Bu zilzila – Qiyomat kunining muqaddimasi bo'lib, u barcha insonlarni qamrab oladi va hech kim undan qochib qutula olmaydi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Taqvo – najot yo'li: Allohdan qo'rqish va Uning amrlariga itoat qilish insonni dunyo va oxiratdagi barcha dahshatlardan saqlaydigan eng buyuk vosita ekanligini o'rganamiz. Taqvo qilgan kishi Qiyomat kunidagi qo'rquvlardan omon bo'ladi.
2. Qiyomat haqiqati: Qiyomat soati, albatta, keladi va uning zilzilasi juda ulkan hodisadir. Bu haqiqatga ishonish va unga tayyorgarlik ko'rish – mo'minning eng muhim vazifalaridandir.
3. Dunyo hayotining o'tkinchiligi: Bu oyat dunyo hayotining vaqtinchalik ekanini va asl hayot oxiratda ekanini eslatadi. Shuning uchun inson bu o'tkinchi dunyoda abadiy hayot uchun zarur bo'lgan amallarni qilishi kerak.
4. Allohning qudrati: Yerning shiddatli silkinishi kabi buyuk hodisalarni yaratishga qodir bo'lgan Zot – Alloh taoloning qudrati cheksiz ekanini anglaymiz. Bu esa Uning oldida kamtar bo'lishga va Unga chin dildan ibodat qilishga undaydi.
5. Umumiy da'vat: Bu oyat faqat musulmonlarga emas, balki barcha insonlarga qaratilgan. Bu esa Islomning umuminsoniy din ekanini va uning da'vati barcha odamlarga yetkazilishi lozimligini ko'rsatadi.