Аль-Хаджж сүрәсе — Аять 33

Сүзләрнең мәгънәләре:

• فِيهَا — аларда (корбанлык хайваннарда)
• مَنَافِعُ — файдалы нәрсәләр, мәнфәгатьләр
• إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى — билгеле бер вакытка кадәр
• مَحِلُّهَا — аларны (корбан итү) урыны, хәләл булу урыны
• الْبَيْتِ الْعَتِيقِ — Иске Йорт (Кәгъбә), ягъни хөрмәтле, азат ителгән Йорт

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә корбанлык хайваннарыннан (бөҗәлләрдән) файдалану хакында сөйли. Әйе, сезгә бу хайваннарда күп кенә файдалар бар — аларның йоныннан, сөтеннән, балаларыннан һәм аларга атланып йөрүдән дә файдаланырга мөмкин. Ләкин бу файдалану билгеле бер вакытка кадәр генә дәвам итә — ул вакыт — хайванны корбанлыкка билгеләгән чак. Кайчан сез аны Аллаһы өчен корбанлыкка атасагыз, шул моменттан аның йонын, сөтен, баласын куллану тыела, әмма аңа атланып йөрү (кирәк булганда, зарар китермичә) рөхсәт ителә.

Шуннан соң, корбан чалу вакыты җиткәч, аның урыны — Бәйтүл-Гәтикъ яны, ягъни Кәгъбәтуллаһ урнашкан хөрмәтле Мәккә хәрәме. Бәйтүл-Гәтикъ дип аталуының сәбәбе — ул Йортның залимнәр кулыннан азат ителгәнлеге һәм аның изгелеге өчен беркем дә аңа хуҗалык итә алмавы. Корбанлык хайваннары шушы хәрәм җирдә чалынырга тиеш, чөнки Аллаһы Тәгалә моны үзенең колларына шушы урында гыйбадәт кылу өчен билгеләгән.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһы Тәгалә үз колларына катылык кылмый — Ул корбанлык хайваннарыннан файдаланырга рөхсәт бирә, димәк, Ислам динендә рәхәтлек һәм җиңеллек бар.
2. Корбанлык итү — Аллаһыга якынлашу юлы, һәм бу гамәл белән мөэмин үзенең малын һәм сөекле нәрсәләрен Аллаһы юлында бирергә әзерлеген күрсәтә.
3. Кәгъбәтуллаһның хөрмәте бик зур — ул бөтен дөнья мөселманнарының кыйбласы, һәм аның янында гыйбадәт кылу — зур саваплы гамәл.
4. Исламда баланс бар: дин кешеләрнең ихтыяҗларын да истә тота, ләкин Аллаһы хакларын да саклый — бу диннең камиллеген күрсәтә.