Suuratu Al-Hajj — Aaya 34

1. Maanaaji konngol ɗi ngonka e nder aaye ndee:

• أُمَّةٍ (ummah): e ɗoo firti ko renndo, mofte yimɓe ɓe Alla neli Nulaaɓe e maɓɓe.
• مَنسَكًا (mansakan): firti ko laawol ibaada, tawa e ɗoo ko hakkunde waañugol daabaaji (qurbaani) ngam ɓadondirde e Alla.
• بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ (bahimatul an'aam): ko daabaaji ɗi Alla dagini waañude e qurbaani: ngaari, nagge, e baali.
• أَسْلِمُوا (aslimuu): firti ko jebbilaade, ɗoftaade Alla e ɓernde wootere, e ɗoo ko ɓadondiral e Alla.
• الْمُخْبِتِينَ (al-mukhbitiin): ko ɓeen ɓe ɓerɗe maɓɓe newi, ɓe ɗoftii Alla, ɓe townitii, ɓe yankinii wonannde Alla.

1. Firo aaye ndee:

Alla Tedduɗo O wi'i: wonande kala mofte yimɓe gomɗimɓe ɓe ƴetti e yontaaji ɓennuɗi, Men waɗanii ɓe laawol ibaada — tawa ko waañugol daabaaji e hakkunde maɓɓe — fii yo ɓe jaŋto Innde Alla e hoore kon ko O arsiki ɓe immorde e daabaaji ɗi O daginani ɓe waañude, ɓe yetto Mo e ɗum. Ɗum firti wonde qurbaani ndii wonaa huunde kesuru ndenndi e diina Muhammadu (j.h.o), wonaa kadi ko huunde nde Alla waɗani tan yimɓe makko ɓee; ko ɗum woni laawol ibaada mo O waɗani kala mofte gomɗimɓe gila e adii. Faandaare mayre ndii ko jaŋtugol Innde Alla e hoore daabaaji ɗi O neemini, wonaa waañugol ngam woɗɓe, wanaa kadi ngam mbaɗde ɗum e nder ɓernde foolere walla ngam teddinde goɗɗo. Ndeen, rewoowo e hoore goonga — onon yimɓe — ko Alla tun, Rewoowo gooto, alaa kafidiiɗo e Makko. Sabu ɗum, ko e Makko tun foti jebbilaade, ɗoftaade e ɓernde wootere, e ɗoftaare ɓanndu e ɓernde. Nulaaɗo (j.h.o), habru ɓeen ɓe ɓerɗe maɓɓe newi, ɓe townitii, ɓe ɗoftii Alla, ɓe ngoonɗini Mo e ɓernde laaɓunde, wonde Alla heblanii ɓe mbarjaari ɓurndi e aduna e laakara.

1. Nafaaji ɗi aaye ndee waajnata:

• Aaye ndee hollirii wonde Alla Tedduɗo O newnani kala mofte gomɗimɓe laawol ibaada, tawa diina lislaamu ndii wonaa kesuru, ko ɗum jokkondiri e diineeji ɓennuɗi ɗi Alla neli.
• Waañugol qurbaani ko ibaada mawɗo, tawa faandaare mayre ko jaŋtugol Innde Alla e yettoore wonande neemaaji Makko, wonaa ngam teddinde goɗɗo walla ngam mbaɗde ɗum e mbaadi foolere.
• Aaye ndee no tabitini goonga mawɗo: wonde Alla ko gooto, alaa kafidiiɗo e Makko, ko ɗum woni ko foti jebbilaade e ɗoftaade.
• Alla O yettii ɓeen ɓe ɓerɗe maɓɓe newi, ɓe townitii, ɓe ɗoftii Mo, O habrii ɓe mbarjaari — ɗum noon ko noddaango e newaare ɓernde e townitaare, ɗiɗi ɗii ko mbaadiiji ɓurɗi moƴƴude e jokkondiral e Alla.
• Aaye ndee no waajna wonde lislaamu ndii ko diina newaare, ɗoftaare, e yettoore, tawa ina habrii kala ɓernde newɗunde e mbarjaari aduna e laakara.