Surah Al-Hajj — Aya 34

Ma’anonin Kalmomi:

• Mansakan: Wani wuri ko aiki na ibada da aka keɓe domin yanka hadaya ga Allah.
• Bahimatul-An’am: Dabbobin gida kamar raƙumi, saniya, da tunkiya.
• Mukhbitin: Masu tawali’u, masu biyayya ga Allah, waɗanda suka natsu da kaskantar da kai ga Ubangijinsu.

Tafsirin Ayar:

A cikin wannan ayar, Allah yana gaya mana cewa ga kowace al’umma da ta gabata a cikin muminai, mun sanya musu wani wuri ko hanya ta yanka hadaya da zubar da jini domin su tuna da sunan Allah a lokacin da suke yanka dabbobin da Ya azurta su, kamar raƙumi, saniya, da tunkiya. Wannan yana nufin cewa yanka hadaya ba sabon abu ba ne da aka ƙirƙira a zamanin Annabi Muhammad (SAW), a’a, shi ne addinin dukan annabawa da manzanni.

Allah ya ƙayyade cewa hadaya ba ta zama daga kowane dabba ba, sai dai daga dabbobin gida waɗanda aka halatta su a yi amfani da su wajen kusantar da kai ga Allah. Wannan yana nuna cewa akwai wasu dabbobin da ba a yarda a yanka su ba a matsayin hadaya, kamar doki da jaki.

Bayan wannan, Allah ya karkata magana ga dukan mutane yana cewa: “Abin bautawarku shi ne Allah ɗaya kaɗai, wanda ba shi da abokin tarayya. Don haka, ku mika kanku gare Shi, ku yi masa biyayya da kaskantar da kai.” Wannan yana nufin cewa dukan al’ummai sun yi imani da Allah ɗaya, kuma manzon Allah (SAW) ya zo da wannan addini na tauhidi.

A ƙarshe, Allah ya umurci Annabi (SAW) da ya yi wa mukhbitin bushara. Su kuwa mukhbitin su ne waɗanda suka natsu da tawali’u ga Allah, masu biyayya gare Shi, waɗanda suka kaskantar da kansu a gaban Ubangijinsu. Waɗannan mutane suna da halaye na musamman: suna tsoron Allah, suna yin ayyukan alheri, kuma suna dogara ga Allah. Allah ya yi musu bushara da alheri a duniya da kuma a lahira.

Fahimtar Darussa:

1. Hadaya da yanka dabbobi domin kusantar da kai ga Allah ibada ce da ta kasance a cikin dukan al’ummomin da suka gabata, wanda ke nuna cewa addinin Musulunci shi ne ci gaba da kammala addinan da suka gabata.
2. Tuna da sunan Allah a lokacin yanka hadaya yana nuna godiya ga Allah bisa ni’imomin da Ya yi mana, kuma yana tsarkake hadaya daga shirka.
3. Tauhidin (ikaɗin Allah) shi ne tushen dukan ibadoji, kuma mika kai ga Allah ita ce hanya madaidaiciya zuwa ga samun yardar Allah.
4. Tawali’u da kaskantar da kai ga Allah halaye ne masu daraja da suke jawo bushara daga Allah, kuma suna taimaka wa mutum ya samu kwanciyar hankali a zuciyarsa da kuma nasara a rayuwarsa.
5. Wannan ayar tana ƙarfafa muminai su riƙa yin hadaya da kuma tuna da sunan Allah a duk ayyukan da suke yi, domin hakan yana ƙara musu imani da kusantar da su ga Allah.