Nur surəsi — Ayə 55

1) Bəzi sözlərin izahı:

• İstixlaf: Bir yerdə xəlifə etmək, hakim etmək, sakin və idarəçi etmək.
• Təmkin: Bir şeyi möhkəmləndirmək, qüvvətləndirmək, sabit və hörmətli etmək.
• Razı olduğu din: Allahın bəndələri üçün seçib bəyəndiyi din — İslam.
• Fasiq: Allahın itaətindən çıxan, günahda israr edən.

2) Ayənin təfsiri:

Allah bu ayədə iman gətirib saleh əməllər edən möminlərə böyük bir vəd verir. Bu vəd yalnız sözlə deyil, Allahın qəti vədi kimi gəlir. Allah buyurur ki, onları yer üzündə xəlifələr edəcək, yəni onlara hakimiyyət, idarəçilik və yer üzündə söz sahibi olma imkanı verəcək. Bu, əvvəlki ümmətlərə də verilmişdi; Allah onları da yer üzündə xəlifələr etmişdi. Bu vəd, Allahın qüdrətinin və vədinə sadiq olduğunun göstəricisidir.

Sonra Allah onlara bəyəndiyi dini — İslamı — möhkəmləndirəcəyini, onu güclü, hörmətli və qalib edəcəyini vəd edir. Bu din Allahın razı qaldığı, seçdiyi və ən üstün saydığı dindir. Allah onu digər dinlər üzərində ucaldacaq, onun nurunu tamamlayacaq.

Daha sonra Allah onların qorxusunu əmin-amanlığa çevirəcəyini bildirir. Bu, Rəsulullahın (sallallahu aleyhi və səlləm) və səhabələrinin Məkkədə yaşadıqları çətinliklərə işarədir. Onlar illərlə qorxu içində yaşadılar, silahla gəzirdilər, gecələrini ehtiyatla keçirirdilər. Sonra Allah onlara fərəh və əmin-amanlıq bəxş etdi, dini qalib etdi, düşmənlərini məğlub etdi.

Bu vədlərin şərti də var: Onlar yalnız Allaha ibadət edəcək, Ona heç bir şeyi şərik qoşmayacaqlar. Yəni tək Allaha qulluq edəcək, şirkdən uzaq duracaq, ixlasla Ona yönələcəklər.

Ayənin sonunda Allah xəbərdarlıq edir: Kim bu nemətlərdən, bu qələbə və əmin-amanlıqdan sonra küfr edərsə, yəni Allahın verdiyi nemətləri inkar edər, itaətdən çıxarsa, onlar artıq fasiqlərdir — Allahın yolundan çıxan, günahda israr edən kimsələrdir.

3) Dəvət və təşviq:

Bu ayə bizə böyük bir ümid və təşviq mesajı verir. Əgər biz iman gətirir, saleh əməllər edir, Allaha şərik qoşmadan ibadət ediriksə, Allah bizə də yer üzündə qüvvət, əmin-amanlıq və dinimizin qalibiyyətini vəd edir. Bu, Allahın vədinə sadiq olduğunu göstərir. Gəlin bu vədə sarılaq, imanımızı gücləndirək, saleh əməllər edək və yalnız Allaha qulluq edək. Unutmayaq ki, bu vəd iman və itaətlə bağlıdır. Allahın verdiyi nemətləri inkar edib yolundan çıxsaq, ziyana uğrayanlardan olarıq. Gəlin şükür edən, itaət edən və Allahın vədinə layiq olan bəndələrdən olaq.