فرقان سۈرىسى — ئايەت 62

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• خِلْفَةً: بىرى-بىرىنىڭ ئورنىغا كېلىدىغان، ئالمىشىپ تۇرىدىغان دېگەن مەنىدە.
• يَذَّكَّرَ: ئەسلىدە «يَتَذَكَّرَ» بولۇپ، ئىبرەت ئېلىش، ئويغىنىش، ئەسلىگە كەلتۈرۈش دېگەن مەنىدە.
• شُكُورًا: شۈكۈر قىلىش، يەنى ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىگە مىننەتدارلىق بىلدۈرۈش.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتى ۋە ھېكمىتىنى بىلدۈرۈپ، كېچە بىلەن كۈندۈزنى بىرى-بىرىنىڭ ئارقىسىدىن كېلىدىغان، بىرى-بىرىنى ئالماشتۇرۇپ تۇرىدىغان قىلىپ ياراتقانلىقىنى خەۋەر بېرىدۇ. بىرى كەتكەندە يەنە بىرى كېلىدۇ، بىرىنىڭ ئورنىنى يەنە بىرى ئالىدۇ. بۇ ئالمىشىش ۋە ئالمىشىپ تۇرۇش ئىچىدە ئىنسان ئۈچۈن ئۇلۇغ ھېكمەتلەر بار.

بۇ ئايەت شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، كېچە-كۈندۈزنىڭ بۇ تەرتىپلىك ئالمىشىشى ھەر بىر ئەقىللىق ئادەم ئۈچۈن ئىبرەت مەنبەسىدۇر. كىمكى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئەسلىمەكچى بولسا، ياكى ئاللاھ بەرگەن نېمەتلەرگە شۈكۈر قىلماقچى بولسا، بۇ كېچە-كۈندۈزنىڭ ئالمىشىشىدىن پايدىلىنىپ، ۋاقىتنىڭ قەدرىنى بىلىشى، ھەر بىر ئۆتكەن كۈن ۋە كېچىنى ئاللاھقا ئىبادەت ۋە شۈكۈر بىلەن ئۆتكۈزۈشى كېرەك.

كېچە-كۈندۈزنىڭ ئالمىشىشى ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى، قۇدرىتىنى ۋە رەھمىتىنى كۆرسىتىدىغان روشەن دەلىلدۇر. كۈندۈز ئىشلەپ-تىرىشىش، كېچە ئارام ئېلىش ۋە ئىبادەت قىلىش ئۈچۈن پۇرسەتتۇر. بۇ ئىككى ۋاقىتنىڭ ئالمىشىشىدا ئىنسان ئۆزىنىڭ ئاجىزلىقىنى، ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ھېس قىلىدۇ ۋە شۈكۈر قىلىشقا ئىلھاملىنىدۇ.

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەت ئارقىلىق بىزنى ئويغا كەلتۈرۈپ، ۋاقىتنىڭ قىممىتىنى بىلىشكە، ھەر بىر كۈن ۋە كېچىنى ئاللاھنى ئەسلىش ۋە شۈكۈر قىلىش بىلەن ئۆتكۈزۈشكە چاقىرىدۇ. بۇ دۇنيا ۋاقىتلىق، ھەر بىر ئۆتكەن كۈن بىزنى ئاخىرەتكە يېقىنلاشتۇرىدۇ. شۇڭا، ئەقىللىق ئادەم ھەر بىر كېچە-كۈندۈزنىڭ ئالمىشىشىدىن ئىبرەت ئېلىپ، ئاللاھقا تەۋبە قىلىشى، ئىبادەت قىلىشى ۋە شۈكۈر قىلىشى كېرەك.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىنى ئەسلىش ۋە شۈكۈر قىلىش ئىنساننىڭ ئەڭ مۇھىم ۋەزىپىسىدۇر. كېچە-كۈندۈزنىڭ ئالمىشىشى ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ئۇلۇغ نېمىتىدۇر. بىز بۇ نېمەتلەرگە شۈكۈر قىلىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشەلەيمىز ۋە ئاخىرەتتە مۇكاپاتقا ئېرىشىمىز.