Furqon surasi — Oyat 62

Kalimalarning ma'nolari:

• خِلْفَةً – bir-birining o‘rnini bosuvchi, ketma-ket keluvchi, navbatma-navbat.
• يَذَّكَّرَ – eslamoq, ibrat olmoq, o‘ylanmoq.
• شُكُورًا – shukr qilish, ne’matlarga minnatdorchilik bildirish.

Tafsir:

Alloh taolo shunday Zotdirki, kecha va kunduzni bir-birining o‘rnini bosuvchi qilib yaratdi. Ulardan biri ketib, ikkinchisi keladi, navbatma-navbat almashib turadi. Kechasi qorong‘ulik kirib, kunduz yorug‘ligi ketadi, so‘ngra yana kunduz kelib, tun ketadi. Bu almashinuvda birining kamayishi bilan ikkinchisi ortadi. Alloh buni irodali va aqlli bandalar uchun saboq va ibrat manbai qildi. Kim Uning qudratini va hikmatini tafakkur qilib, o‘ylab, bu o‘zgarishlardan ibrat olsa – u zikr qiluvchi, eslovchidir. Kim esa bu ne’matlarni ko‘rib, Allohga shukr qilsa – u shukr qiluvchidir. Ya’ni, kecha va kunduzning almashinuvi – bu bandalar uchun ikkita ulkan ne’matdir: biri dam olish va sokinlik, ikkinchisi esa tirikchilik va faoliyat uchun. Alloh bu ikki ziddiyatli narsani bir-biriga moslashtirib, inson manfaatiga xizmat qildirdi. Bu esa Uning cheksiz qudrati va rahmatiga dalolatdir.

Foydalar:

• Kecha va kunduzning almashinishi – Allohning buyuk mo‘jizalaridan biri bo‘lib, bu tizimning izchil va tartibli ekani Uning yagona boshqaruvchisi borligini isbotlaydi.
• Inson har kuni bu ne’matni ko‘rib turadi, lekin ko‘pchilik beparvolik bilan o‘tib ketadi. Shu sababli mo‘min kishi har yangi kun va har yangi kechada Allohning buyukligini eslab, Uning oldida shukr sajdasiga otilishi lozim.
• Vaqtning o‘tishi – inson umrining qisqaligini eslatadi. Har bir o‘tgan kecha va kunduz bilan umrimizdan bir qism ketayotganini anglab, qolgan umrimizni Allohga ibodat va toat bilan o‘tkazishga harakat qilishimiz kerak.
• Bu oyatda Alloh taolo bandalarini doimiy zikr va shukrga chorlaydi. Chunki zikr – qalbni tiriltiradi, shukr esa ne’matlarning ziyoda bo‘lishiga sabab bo‘ladi.