Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 62

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• خِلْفَةً (хилфатан): Бир-бирин ээрчип, кезектешип келүүчү, бири өтсө экинчиси келүүчү деген мааниде.
• يَذَّكَّرَ (яззаккар): Эскерүү, ой жүгүртүү, насаат алуу, акылга келүү дегенди билдирет.
• شُكُورًا (шукуран): Шүгүр кылуу, Аллахтын жакшылыктарына ыраазычылык билдирүү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала түндү жана күндүздү бири-биринин артынан келүүчү, кезектешип алмашуучу кылып жараткан. Түн киргенде күндүз кетет, күндүз келгенде түн тарайт. Ушундайча алар бири-бирин ээрчип, убакыттын өлчөмүн түзүп турат. Бул алмашуу — Аллахтын кудуреттуулугун жана даанышмандыгын көрсөткөн чоң белги.

Бул кезектешүү кимдер үчүн пайдалуу? Аллахты эстеп, ой жүгүртүп, акылга келип, туура жолго түшүүнү каалагандар үчүн. Ошондой эле Аллахтын берген жакшылыктарына, ныматтарына шүгүр кылууну каалагандар үчүн. Түндүн караңгылыгы тыныгууга, күндүздүн жарыгы эмгек кылууга мүмкүнчүлүк берет. Ар бир өткөн түн жана күндүз — адамга өзүн оңдоого, жакшылык кылууга, Раббисине ыраазычылык билдирүүгө берилген жаңы мүмкүнчүлүк. Кимде-ким бул белгилерге көңүл бурса, Аллахтын улуулугун тааныйт жана Ага шүгүр кылат. Ким көңүл бурбаса, убакыт текке өтүп, пайда албайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Түндүн жана күндүздүн кезектешип келиши — Аллахтын бар экендигин жана бирдигин көрсөткөн ачык далил. Бул тартипти көрүп, ой жүгүртүү аркылуу адам Аллахка болгон ишенимин бекемдейт.
• Ар бир жаңы күн жана түн — бул Аллахтын адамга берген белеги жана мүмкүнчүлүгү. Ошондуктан аларды жакшылык иштерге пайдалануу керек.
• Адам өзүнүн убактысын баалап, эскерүү жана шүгүр кылуу менен өткөрүүгө умтулушу зарыл. Себеби бул эки нерсе — пенденин Раббиси менен болгон байланышын чыңдоочу негизги амалдар.
• Ислам дини адамды ой жүгүртүүгө, акылга келүүгө жана жаратылыштагы белгилерден насаат алууга чакырат. Бул аят да ушул чакырыктын бир көрүнүшү.
• Шүгүр кылуу — Аллахтын ныматтарын улантууга жана көбөйтүүгө себеп болот. Ким шүгүр кылса, Аллах ага дагы берет.
• Түн менен күндүздүн алмашуусунда Аллахтын ырайымы жана даанышмандыгы жатат. Ал адамдарга эс алуу жана эмгектенүү үчүн ыңгайлуу шарт түзүп берген. Бул — Анын чоң жакшылыгы.