سوره نمل — آیه 12

معانی کلمات:

• جَیب: گریبان، شکاف بالای پیراهن.
• تَخْرُجْ بَیْضَاء: بیرون میآید در حالی که سفید و درخشان است.
• مِنْ غَیْرِ سُوءٍ: بدون هیچ عیب و نقصی مانند بیماری پیسی (بَرَص).
• آیَاتٍ: معجزات و نشانههای الهی.
• فَاسِقِینَ: خارجشدگان از طاعت و فرمان خداوند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه گفتوگوی خود با موسی علیهالسلام، معجزهای دیگر به او میآموزد و میفرماید: «دست خود را در گریبانت فرو ببر؛ آنگاه که بیرون بیاوری، سفید و درخشان خواهد بود، بدون هیچ عیب و آفتی مانند بیماری پیسی.» این معجزه، در شمار نُه معجزهای است که به موسی علیهالسلام عطا شد تا برای فرعون و قومش به عنوان دلایل روشن و حجتهای الهی ارائه کند. این نُه معجزه عبارت بودند از: عصا (که به اژدها تبدیل میشد)، ید بیضا (سفید شدن دست)، خشکسالی و قحطی، کاهش میوهها و ثمرات، طوفان، ملخ، شپش (حشرات ریز)، قورباغهها و خون. این معجزات پیاپی برای آن بود که فرعون و قومش را به ایمان دعوت کند و حجت را بر آنان تمام نماید، اما آنان قومی بودند که از فرمان خداوند خارج شده و به کفر و طغیان روی آورده بودند؛ از این رو، این معجزات برای آنان مایه آزمون و هشدار شد.

فواید و پیامهای آیه:

1. تنوع معجزات نشانهی رحمت و حکمت الهی است: خداوند برای هر قوم و شرایطی، معجزات متناسب با آن ارائه میدهد تا راه هدایت برای همه روشن شود و هیچ بهانهای باقی نماند.
2. معجزات الهی همیشه با هدف هدایت و رحمت است، نه صرفاً نمایش قدرت: هدف از این نُه معجزه، دعوت به ایمان و بازگشت به سوی خداوند بود، نه تحقیر یا نابودی بندگان.
3. سفیدی دست بدون عیب، نماد پاکی و طهارت معنوی است: این معجزه به ما میآموزد که ایمان و تقوا، انسان را درخشان و نورانی میکند، همانگونه که دست موسی علیهالسلام نورانی شد.
4. هشدار درباره سرنوشت طغیانگران: سرنوشت فرعون و قومش که در برابر معجزات الهی کفر ورزیدند، عبرتی است برای همه تا از سرکشی و نافرمانی در برابر خداوند بپرهیزند و به سوی توبه و بندگی بازگردند.
5. امید به رحمت الهی: این آیه نشان میدهد که خداوند با ارسال پیامبران و معجزات، همواره درِ رحمت و هدایت را به روی بندگان باز نگه میدارد و هیچکس نباید از رحمت او ناامید شود.