Naml surasi — Oyat 12

Kalimalarning ma’nolari:

• جَيْبِكَ – ko‘ylagingning yoqasi (bo‘yin tomonidagi ochiq joyi).
• بَيْضَاءَ – oppoq, yorug‘ nur sochuvchi.
• مِنْ غَيْرِ سُوءٍ – hech qanday ayb va nuqsonsiz, ya’ni moxov (pes) kasalligisiz.
• فِي تِسْعِ آيَاتٍ – to‘qqizta mo‘jiza ichida (shu qatorida).
• فَاسِقِينَ – Allohning itoatidan chiqqan, kofir va gunohkor qavm.

Tafsir:

Alloh taolo Muso alayhissalomga yana bir buyuk mo‘jiza ko‘rsatishni buyurdi: “Qo‘lingni ko‘ylagingning yoqasiga (qo‘ltiq ostiga) kirit, u hech qanday ayb-nuqsonsiz, moxov kasalligisiz oppoq bo‘lib chiqadi”. Bu — Musoning mo‘jizalaridan biri bo‘lib, uning qo‘li nur sochib, oppoq bo‘lib chiqishi Fir’avn va uning qavmiga haqiqiy payg‘ambar ekanligining yorqin dalili edi.

Bu mo‘jiza to‘qqizta buyuk mo‘jizadan biri hisoblanadi. Qolgan mo‘jizalar: aso (tayoqning ilonga aylanishi), yil davomida hosil yetishmasligi (qurg‘oqchilik), mevalarning kamayishi, to‘fon (suv bosqini), chigirtka, qumtarvuz (bit), qurbaqalar va qon (daryo suvining qonga aylanishi) kabi alomatlardir. Bularning barchasi Muso alayhissalomning haqqoniyligini isbotlash va Fir’avn hamda uning qavmini ogohlantirish uchun yuborilgan edi.

Alloh taolo bu mo‘jizalarni Musoga berish sababini bayon qilib: “Chunki ular Allohning amridan chiqqan, Unga kufr keltirgan va gunohga botgan qavm edilar”, deydi. Ya’ni ular o‘zlarining zulmkorligi va isyonlari tufayli shunday ogohlantirish va dalillarga loyiq bo‘ldilar.

Foydalar va saboqlar:

1. Alloh taolo o‘z payg‘ambarlarini mo‘jizalar bilan qo‘llab-quvvatlaydi va ularning da’vatini ishonchli qiladi. Bu mo‘minlarga Allohning yordami doim payg‘ambarlar va haq yo‘lida bo‘lganlar bilan ekanligini ko‘rsatadi.
2. Payg‘ambarlarning mo‘jizalari ularning rostgo‘yligini isbotlovchi eng katta dalildir. Muso alayhissalomning qo‘li oppoq bo‘lib chiqishi, asosining ilonga aylanishi kabi mo‘jizalar Allohning qudrati cheksiz ekanini va Uning xohlagan narsasini qilishga qodir ekanini anglatadi.
3. Alloh taolo gunohkor va kofir qavmlarga ham rahm qilib, ularni ogohlantirish va to‘g‘ri yo‘lga chaqirish uchun payg‘ambarlar yuboradi. Bu Allohning rahmati keng ekanini va U bandalarini azobga duchor qilishni xohlamasligini bildiradi.
4. Muso alayhissalomning mo‘jizalari orqali biz Allohning har bir ishida hikmat borligini o‘rganamiz. Har bir mo‘jiza, har bir ogohlantirish insonlarni hidoyatga yetaklash va ularni gunohdan qaytarish uchundir.
5. Bu oyat mo‘minlarga sabr va ishonchni o‘rgatadi: Allohning yordami kelishi uchun faqat Unga tavakkal qilish va Uning amriga itoat etish kifoya. Muso alayhissalom kabi qiyin vaziyatlarda ham Allohning qudratiga ishonish lozim.