Naml surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• إِنَّهُ — Bu (maktub), ya'ni u.
• مِن سُلَيْمَانَ — Sulaymondan (kelgan).
• بِسْمِ اللَّهِ — Allohning nomi bilan (boshlayman).
• الرَّحْمَٰنِ — Mehribon (butun maxluqotga rahmati keng bo'lgan Zot).
• الرَّحِيمِ — Rahmli (mo'minlarga xos rahmati bilan rahm qiluvchi Zot).

Tafsir:

Malika (Bilqays) o'z saroyidagi ulamolar va kattalar oldida bu maktubning mazmunini bayon qilib, unda shunday deb yozilganligini aytdi: "Bu maktub Sulaymondan kelgan bo'lib, u "Bismillahir Rahmonir Rahim" — ya'ni Allohning nomi bilan boshlanadi. Bu maktubda Allohning bandalari, xususan, Sulaymon alayhissalom tomonidan ularni Allohga bo'ysunishga, Uning yagonaligini tan olishga va Unga itoat qilishga da'vat qilinmoqda. Maktubda kibr-u havodan qaytarilib, tavozu va itoatga chaqiriq mavjud. Unda aytilishicha, ular takabbur qilmasinlar va da'vatga yuz o'girmasinlar, balki Allohga iymon keltirib, Unga bo'ysungan holda islomga kirsinlar."

Bu maktubning o'ziga xos jihati shundaki, u oddiy bir xat bo'lsa-da, uning mazmuni buyuk da'vatni o'z ichiga olgan. Sulaymon alayhissalom o'z hukmdorligi va qudratiga qaramay, maktubni eng go'zal ibora — Allohning nomi bilan boshlagan. Bu esa da'vatning asosi Allohga ishonch va Uning rahmatiga tayanish ekanligini ko'rsatadi.

Foydalar:

• Har qanday muhim ishni boshlashda "Bismillahir Rahmonir Rahim" deyish — islomiy odob va sunnatdir. Bu orqali ishga baraka so'raladi.
• Da'vat va murojaatlarda muloyimlik, xushmuomalalik va hikmat bilan yondashish zarur. Sulaymon alayhissalomning maktubi bu borada go'zal namunadir.
• Kibr va takabburlik — insonni haqdan uzoqlashtiradigan xunuk xislatdir. Islom esa tavozu va kamtarlikni targ'ib qiladi.
• Allohning rahmati barcha maxluqotni qamrab olgan. Uning rahmati mo'minlarga xos bo'lib, ularni jannatga yetaklaydi.
• Islom da'vati — bu kuch va zo'ravonlik emas, balki hikmat, go'zal nasihat va yumshoq muomala bilan qalblarni Allohga yo'naltirishdir.