سوره نمل — آيت 30

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• إِنَّهُ: بيشڪ اهو (خط/چٺي).
• مِن سُلَيْمَانَ: سليمان عليه السلام کان آهي.
• بِسْمِ اللَّهِ: الله جي نالي سان (شروع ڪريان ٿو).
• الرَّحْمَٰنِ: ان ذات جو نالو آهي جيڪا دنيا ۾ سڀني مخلوق تي مهربان آهي.
• الرَّحِيمِ: ان ذات جو نالو آهي جيڪا آخرت ۾ خاص مؤمنن تي ٻاجهه ڪندڙ آهي.

2) تفسير:

هي آيت ملڪه سبا جي ان بيان جو حصو آهي، جنهن ۾ هن پنهنجي درٻارين کي سليمان عليه السلام جي خط بابت ٻڌايو. هن چيو ته هيءَ چٺي مون وٽ پهتل آهي، ۽ ان جو موڪليندڙ سليمان آهي، ۽ ان جي شروعات ئي ”بسم الله الرحمن الرحيم“ سان ٿيل آهي. يعني سليمان عليه السلام پنهنجي خط جي شروعات الله جي نالي سان ڪئي آهي، جيڪو رحمان ۽ رحيم آهي. ان خط ۾ سليمان عليه السلام ملڪه سبا ۽ سندس قوم کي دعوت ڏني ته اهي الله جي اڳيان عاجزي اختيار ڪن، تڪبر ۽ وڏائي نه ڪن، ۽ الله جي وحدانيت مڃيندي فرمانبرداري سان سندس اڳيان جهڪي پون. هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته خط ۽ ڳالهه ٻولهه جي شروعات الله جي نالي سان ڪرڻ، ۽ دعوت ڏيڻ ۾ نرمي ۽ حڪمت اختيار ڪرڻ، نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي امت لاءِ به هڪ بهترين نمونو آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• هر ڪم ۽ ڳالهه جي شروعات ”بسم الله الرحمن الرحيم“ سان ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته ان ۾ برڪت ۽ الله جي مدد شامل آهي.
• الله جا ٻه صفتي نالا ”الرحمان“ ۽ ”الرحيم“ اسان کي ٻڌائين ٿا ته الله پنهنجي سڀني مخلوق تي مهربان آهي ۽ مؤمنن تي خاص ٻاجهه ڪندڙ آهي.
• اسلام جي دعوت ۾ حڪمت، نرمي ۽ وڏائي کان پرهيز ڪرڻ گهرجي، جيئن سليمان عليه السلام پنهنجي خط ۾ ڪيو.
• الله جي وحدانيت ۽ فرمانبرداري ئي ڪاميابي جو رستو آهي، ۽ تڪبر ۽ وڏائي انسان کي تباهي ڏانهن وٺي وڃي ٿي.
• قرآن مجيد ۾ بيان ٿيل تاريخي واقعا اسان لاءِ نصيحت ۽ هدايت جو ذريعو آهن، جن تي عمل ڪرڻ سان اسان دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿي سگهون ٿا.