Naml surasi — Oyat 31

Kalimalarning ma'nolari:

• Talu: Kattalik qilish, takabburlik qilish, o'zini yuqori qo'yish.
• Muslimin: Allohga bo'ysunuvchi, itoat qiluvchi, Islomga kirgan, yagona Allohga iymon keltirgan holda taslim bo'lganlar.

Tafsir:

Malika Bilqays o'z qavmining ulamolari va katta-kichiklariga Sulaymon alayhissalomning maktubini o'qib berarkan, maktubning davomida shunday deyilgan edi: "Menga qarshi takabburlik qilmang, o'zingizni katta tutib, da'vatimni rad etmang. Balki mening huzurimga kelinglar, Allohning yagonaligiga iymon keltirgan, Unga bo'ysunuvchi, Uning amriga itoat qiluvchi musulmonlar bo'lib kelinglar. Shirkdan voz kechib, faqat Allohga ibodat qiladigan holatda menga yetib kelinglar."

Ya'ni, Sulaymon alayhissalom ularni takabburlik va kibrdan qaytarib, tavhid (yagonalik) va itoatga chaqirmoqda. Ular quyoshga sajda qilishdan voz kechib, yagona Allohga sajda qilishga, Uning elchisiga bo'ysunishga da'vat etilmoqda. Bu da'vatda muloyimlik ham bor — "menga kelinglar" deyish orqali ularni zo'rlik bilan emas, ixtiyoriy ravishda Islomga kirishga chorlamoqda.

Foydalar:

• Bu oyatdan musulmonlar uchun katta saboq bor: da'vatda takabburlik emas, balki muloyimlik va rahm-shafqat bo'lishi kerak. Sulaymon alayhissalom naqadar buyuk podshoh bo'lsa-da, maktubida odamlarni kibrga emas, tavhidga chaqiradi.
• Islomda asosiy maqsad — insonlarning Allohga iymon keltirishi va Unga bo'ysunishidir. Har qanday da'vatning zamirida shu ezgu maqsad yotadi.
• Takabburlik — insonni haqdan uzoqlashtiradigan xunuk xislatdir. Musulmon kishi har doim kamtarin bo'lishi, o'zini boshqalardan ustun qo'ymasligi lozim.
• Bu oyat musulmonlarga boshqalarni Islomga chaqirishda go'zal uslubni o'rgatadi: avval ularni yomon xulqlardan qaytarish, so'ngra ezgu amallarga chorlash.