Ан-Намль сүресі — Аят 41

1. Сөздердің мағынасы:

• نَكِّرُوا — өзгертіңдер, танылмайтын бейнеге келтіріңдер.
• عَرْشَهَا — оның тақ-орындығы, патшайымның отыратын сәнді тағы.
• نَنظُرْ — көрейік, байқайық.
• تَهْتَدِي — танып біле ме, ақылмен дұрыс жол таба ма.
• لَا يَهْتَدُونَ — танып білуге қабілетсіздер, адасқандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Сүлеймен (ғ.с.) өзінің қасындағыларға бұйырып: «Оның тағын танылмастай етіп өзгертіңдер, көрейік — ол өз тағын танып біле ме, әлде танып білуге қабілетсіздердің қатарында бола ма?» — деді. Яғни, Билқис патшайым келгенде, оның алдында тұрған тақ оның өз тағы екенін біле ала ма, әлде шатасып қала ма — соны сынап көру үшін тақтың түрін, кейпін өзгертіп қоюды тапсырды. Бұл — оның ақыл-парасатын, зеректігін сынау еді. Осылайша Сүлеймен (ғ.с.) оның дүниелік істерді танып-білудегі ақыл-ой деңгейін байқамақ болды.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ақыл-парасат пен зеректілік — Аллаһтың берген үлкен нығметі. Адам баласын сынау, байқау арқылы оның шынайы қабілетін білуге болады.
• Ислам діні ақылды, ойлауды, байқампаздықты жоғары бағалайды. Сүлеймен (ғ.с.) пайғамбар бола тұра, адамдардың ақыл-ойын байқап, сынап отырған.
• Аллаһ Тағала адамдарға әртүрлі сынақтар береді. Кейбіреулер сол сынақтан өтіп, дұрыс жол табады, ал кейбіреулер адасып қалады. Бұл — Аллаһтың хикметі.
• Адам өзін қоршаған ортаны, заттарды танып-білуге ұмтылуы керек. Білім мен таным — мұсылманның ажырамас қасиеті.
• Құран Кәрім тек ғибадат туралы ғана емес, сонымен қатар өмірлік даналық пен ақыл-ойға шақыратын кітап. Ол адамды ойлауға, байқауға, зерделеуге баулиды.
• Бұл аят бізге әділ басшылықтың, дана биліктің үлгісін көрсетеді: басшы өз қарамағындағылардың қабілетін біліп, оларды дұрыс бағалай білуі керек.