قصص سۈرىسى — ئايەت 23

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• ﴿وَرَدَ﴾: يېتىپ كەلدى، كىرىپ كەلدى.
• ﴿مَاءَ مَدْيَنَ﴾: مەديەن دېگەن يەرنىڭ سۇيى (قۇدۇقى).
• ﴿أُمَّةً﴾: بىر توپ، بىر جامائەت.
• ﴿يَسْقُونَ﴾: ماللىرىنى سۇغىرىۋاتىدۇ.
• ﴿تَذُودَانِ﴾: قايتۇرىدۇ، توسىدۇ (قويلىرىنى سۇدىن توسۇپ تۇرۇۋاتىدۇ).
• ﴿مَا خَطْبُكُمَا﴾: سىلەرگە نېمە بولدى؟ ئىشىڭلار نېمە؟
• ﴿يُصْدِرَ الرِّعَاءُ﴾: پادىچىلار ماللىرىنى سۇدىن قايتۇرۇپ كەتكەندىن كېيىن.
• ﴿شَيْخٌ كَبِيرٌ﴾: قېرىپ كەتكەن، ياشانغان بوۋا.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

مۇسا ئەلەيھىسسالام مەديەن يۇرتىنىڭ سۇيىغا يېتىپ كەلگەندە، ئۇ يەردە بىر توپ كىشىلەرنىڭ ماللىرىنى سۇغۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆردى. شۇ كىشىلەرنىڭ بىر چەتتە، ئۇلاردىن تۆۋەنرەك جايىدا ئىككى ئايالنىڭ قويلىرىنى سۇدىن توسۇپ تۇرغانلىقىنى كۆردى. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئاجىزلىقى ۋە كۈچسىزلىكى سەۋەبىدىن ئەرلەر بىلەن ئارىلىشىپ سۇ ئېلىشقا قادىر بولماي، پادىچىلار ماللىرىنى سۇغۇرۇپ قايتقاندىن كېيىن ئاندىن ئۆز قويلىرىنى سۇغۇرۇشنى كۈتۈپ تۇرغان ئىدى. مۇسا ئەلەيھىسسالام ئۇلارنىڭ ھالىغا ئۇچۇپ، ئۇلارغا: «سىلەرگە نېمە بولدى، نېمىشقا باشقىلار بىلەن بىللە سۇغارمايسىلەر؟» دەپ سورىدى. ئۇلار: «بىز ئادەتتە پادىچىلار ماللىرىنى سۇغۇرۇپ قايتۇرۇپ كەتكەندىن كېيىن ئاندىن سۇغىرىمىز، چۈنكى بىز ئەرلەر بىلەن ئارىلىشىپ سۇ ئېلىشقا كۈچىمىز يەتمەيدۇ. ئاتىمىز بولسا قېرىپ كەتكەن بوۋا بولۇپ، ئۆزى مال سۇغۇرۇشقا قادىر ئەمەس» دېدى.

بۇ ئايەتتىن ئالىمىزكى، مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ پەقەت ئۆزىنىڭ ھاجىتىنى ئويلاشماستىن، باشقىلارنىڭ قىيىنچىلىقىغا ياردەم قىلىشقا تەييار تۇرغانلىقىنى، ئاجىزلارغا ھېسداشلىق قىلغانلىقىنى كۆرۈۋالىمىز. شۇنداقلا، ئىككى قىزنىڭ ئەدەب-ئەخلاقى ۋە ئىپپەت-ھاياسىنى ساقلىغانلىقى، ئەرلەر بىلەن ئارىلىشىشتىن ساقلانغانلىقى، ئاتىسىغا ھۆرمەت قىلىپ ئۇنىڭ ئورنىغا مال بېقىشقا مەسئۇلىيەت ئالغانلىقىنى كۆرىمىز. بۇ ئايەت بىزگە ياردەم قىلىش، ھېسداشلىق قىلىش ۋە ئائىلە ئەزالىرى ئارىسىدىكى ھەمكارلىقنىڭ قانچىلىك مۇھىملىقىنى ئۆگىتىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى مۇسا ئەلەيھىسسالامدەك پەرۋەردىگارىنىڭ خوشلۇقىنى ئىزدەيدىغان، باشقىلارغا ياردەم قىلىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.